Kunst & Media Bewaar

Graag niet te diep in de 'witmansbil'

Iris Onderzoekt
Iris Onderzoekt © NPO 3

Doordeweeks schrijft columnist Han Lips hier over wat hem is opgevallen op televisie. Vandaag: Iris Onderzoekt.

De als baby uit Haïti geadopteerde Iris van Lunenburg merkt dat ze alleen op witte mannen valt. Maar waarom? Andere zwarte vrouwen die ze interviewt voor haar programma over gemengde relaties, zweren juist bij een zwarte man. "Ik zou nooit op zo'n roze ding kunnen zitten."

Iris ontmoet Maura, die het juist mooi vindt als zwarte mensen bewust voor elkaar kiezen. Zij koopt bij voorkeur ook bij zwarte winkeliers en ze wil haar afkomst bewust meegeven aan kinderen. Black imperium, noemt ze dat. Ze heeft een vlammende pesthekel aan zwarte mensen die zich wit gedragen. Die verdenkt ze van zelfhaat.

"Iemand die diep in witmansbillen zit."

Vooral dit deel van de eerste aflevering van Iris Onderzoekt was speciaal. Het is een wereld die we zelden zien op tv. Alleen al dat maakt Iris' persoonlijke zoektocht naar de slagingskans van gemengde relaties de moeite waard.

Niets zo Hollands als zondagavond met een bord babi pangang op schoot Studio Sport kijken

Eerder op de avond was er bij Eenvandaag nog een voorbeeld van de manier waarop de 'witman' alles naar zijn hand heeft gezet. Babi pangang heeft nog maar weinig te maken met de Chinese of Indonesische keuken en des te meer met het stempel dat de Hollandse klant heeft gedrukt op het gerecht. Wat is de Nederlandse input? "Nederlanders houden over het algemeen heel erg van saus."

Dat zegt Julia Ng, die babi pangang wil voordragen voor de Unescolijst voor immaterieel erfgoed. De 'chin.-ind.-restaurants' zitten tegenwoordig in de verdrukking maar zijn vanaf de jaren zeventig een culinaire meltingpot geweest.

Daar kunnen we volgens haar net zo trots op zijn als op het Brabantse worstenbroodje en het ambacht van molenaar. "Niets zo Hollands als zondagavond met een bord babi pangang op schoot Studio Sport kijken."

En dat zegt ze als dochter van zo'n restauranthouder. ­Allesbehalve zelfhaat, dus.

Reageren? hanlips@parool.nl