Kunst & Media Bewaar

Een besneden meisje is in Tanzania twaalf koeien waard

2Doc
2Doc © NPO 2

Columnist Han Lips schrijft doordeweeks over wat hem is opgevallen op televisie. Vandaag: 2Doc.

In Tanzania bestaat niet alleen een regenseizoen maar ook een besnijdenisseizoen, zag Lips in de 2Doc In the Name of Your Daughter. Ook al is het strafbaar, bij honderden jonge meisjes worden de clitoris en schaamlippen weggesneden. Wie dat wil voorkomen, moet vluchten.

In de docu draaide het om het safehouse van Rhobi Samwelly. De activiste bezoekt dorpen en scholen om voorlichting te geven. Meisjes die besneden dreigen te worden, gaan direct met haar mee naar het safehouse. Zonder spullen, zonder afscheid.

Het lukt Samwelly en de politie niet altijd op tijd te ­komen. Het beeld van een versuft klein meisje met grote bloedvlekken op haar blauw-wit gebloemde rok zal Lips niet snel vergeten.

De sleutel tot verandering zou bij ouders moeten liggen, maar Lips heeft meer vertrouwen in dappere, strijdbare meisjes van 10

De kinderen vertellen voor de camera waarom ze zijn gevlucht. De een verlegen, de ander enorm strijdbaar. "Waarom halen ze weg wat God heeft geschapen? Als dat kleine dingetje nergens voor diende, zou hij het niet gegeven hebben." 

Besnijden is niet zomaar een traditie, het ­levert ouders wat op. Een onderzoekje van Samwelly op de plaatselijke veemarkt leert dat een besneden meisje twaalf koeien waard is als ze wordt uitgehuwelijkt, het dubbele van een onbesneden meisje. En de meeste mannen willen met een besneden meisje trouwen ('besneden vrouwen gaan niet vreemd'). 

Na het besnijdenisseizoen brengt Samwelly de kinderen terug naar hun ouders. Als die een contract ondertekenen dat ze hun dochter niet zullen besnijden, mag het meisje blijven. Maar sommigen vertrouwen hun ouders niet op hun woord - 'Mijn nichtje is besneden, waarom zouden jullie dat bij mij niet doen?' - en gaan liever weer met Samwelly mee. 

De sleutel tot verandering zou bij ouders moeten liggen, maar Lips heeft na het zien van 2Doc meer vertrouwen in dappere, strijdbare meisjes van 10.

Reageren? hanlips@parool.nl