Kunst & Media Bewaar

Django Unchained: Nieuwe porseleinkast voor Tarantino ****

Vrijgekochte slaaf Django (Jamie Foxx) en Dr. King Schultz (Christoph Waltz). De ophef over Django unchained zegt meer over de moeizame Amerikaanse omgang met het verleden dan over de film.
Vrijgekochte slaaf Django (Jamie Foxx) en Dr. King Schultz (Christoph Waltz). De ophef over Django unchained zegt meer over de moeizame Amerikaanse omgang met het verleden dan over de film. © Andrew Cooper

Met de western Django Unchained levert Quentin Tarantino een provocerend wraakepos af. Na Inglourious basterds gaat de maker weer met een beladen episode uit de historische werkelijkheid aan de haal, waarbij hij naar hartenlust uit de genrefilmgeschiedenis put, om een zwarte bladzijde uit het verleden van een bevredigender einde te voorzien. Dat kan verwerpelijk of gevaarlijk genoemd worden, maar die kwalificaties gaan voorbij aan het kunstmatige en speelse karakter van beide films, die zich geen moment met een serieuze geschiedenisles laten verwarren.

Django Unchained begint net als de voorganger met een fantastische introductie van Christoph Waltz, die wederom met een absurd erudiete ondervraging van wal mag steken en nogmaals duidelijk maakt dat Tarantino's dialogen hem perfect passen.

De Oostenrijker speelt de Duits-Amerikaanse tandarts Dr. King Schultz, die anno 1858 in Texas als premiejager actief is en met behulp van de door Jamie Foxx vertolkte slaaf Django drie gezochte slavendrijvers hoopt te vinden. Schultz verwerpt de slavernij, koopt Django's vrijheid en gaat een partnerschap met hem aan, waarna het duo het plan opvat om Django's echtgenote Broomhilda von Schaft ook te bevrijden.
Na zijn wraakfantasie over een afrekening met Duitse Jodenvervolgers in Inglourious basterds, stormt olifant Tarantino nu de porseleinkast van het Amerikaanse slavernijverleden binnen. Hij veroorzaakte daarmee in eigen land groter tumult dan met de voorganger, maar de ophef zegt meer over de moeizame Amerikaanse omgang met het verleden dan over de film.

Ontroering
Tarantino laat geen middel onbenut om racisme, uitbuiting en slavernij te verwerpen en ridiculiseren, waarbij de komische benadering uit Mel Brooks' briljante westernparodie Blazing saddles (1974) gekoppeld wordt aan gruwelijke scènes, die alle gelach doen verstommen.
Dat laatste maakt duidelijk dat het de maker ernst is, en zorgt ervoor dat zijn dans op het slappe koord niet louter als vrijblijvend amusement kan worden getypeerd. Wraakfilms staan of vallen in hun emotionele werking bij het motief van de wreker, en in dat opzicht werkt Django Unchained dermate goed dat de bevrijding van de geketenden zowaar ontroering teweegbrengt.

Het helpt dat de charismatische Foxx onder Tarantino's regie als acteur een enorme veelzijdigheid aan de dag legt en dat de chemie met de innemend charmante Waltz voortdurend van het doek spat.
De film heeft een epische structuur, die de helden van hun eerste ontmoeting inzichtelijk naar de explosief bloederige finale voert. De rechtlijnige aanpak is ongebruikelijk voor Tarantino, maar sluit goed aan op de Italiaanse westerns waardoor hij zich liet inspireren.

Ondanks de behoudende vorm heeft Django Unchained geen gebrek aan spanning, humor of verrassingen, met dank aan een fantastische rolbezetting en de late introductie van plantage-eigenaar Leornardo DiCaprio en zijn doortrapte huisneger Samuel L. Jackson, die in hun schurkenrollen nergens voor terugdeinzen. Datzelfde geldt voor de dekselse Quentin Tarantino, die met Django Unchained opnieuw alle regels overboord zet, zijn hoofd op het hakblok legt en donders goed weet dat hij lachend zijn applaus in ontvangst kan nemen.

Bioscoop: Arena, City, De Munt, Eye, Kriterion
Regie: Quentin Tarantino
Met: Jamie Foxx, Christoph Waltz, Leonardo DiCaprio, Kerry Washington, Samuel L. Jackson