Kunst & Media Bewaar

Deze 4 apps helpen tegen 'smartphoneverslaving'

Een meisje chat terwijl ze in bed ligt.
Een meisje chat terwijl ze in bed ligt. © ANP

Smartphoneverslaving bestaat officieel (nog) niet, maar veel mensen herkennen het wel: steeds op je telefoon kijken, zonder goede reden. Je smartphone wat vaker laten liggen blijkt nog best lastig te zijn, maar juist apps kunnen u hierbij helpen.

Ironisch genoeg zijn er juist diverse apps die kunnen helpen bij het verminderen van het telefoongebruik

De technologie staat voor niets, maar kan een mens bij tijd en wijle ook flink in de weg zitten. Wie kent niet de afleiding van de smartphone als er een moeilijke opdracht moet worden gemaakt, saai werk wacht of een gespreksonderwerp verveelt? Even Facebook checken of een appje sturen: het pakken van de telefoon gaat vaak onbewust, tot ergernis van gesprekspartners, collega's en geliefden.

Zijn we met zijn allen smartphoneverslaafd? Zo ver is het gelukkig nog niet, zegt Gert-Jan Meerkerk, internetonderzoeker bij het Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen & Verslaving (Ivo). 'Ik zou het eerder een dwangmatige gewoonte noemen. En je bent vaak niet verslaafd aan het apparaat, maar aan wat je ermee kunt doen. Dan is er geen sprake van smartphoneverslaving, maar van bijvoorbeeld een socialmediaverslaving.'

Voor veel mensen voelt de smartphone als een onmisbaar ledemaat, inclusief fantoomtrillingen als de telefoon niet in de broekzak zit. Zo'n vijf procent van de jongeren geeft aan zijn smartphonegebruik als problematisch te zien, blijkt uit onderzoek van professor Dike van de Mheen, werkzaam aan het Ivo, de Erasmus Universiteit en de Universiteit Maastricht. 'Mensen beseffen niet hoe vaak ze op een dag naar hun telefoon grijpen,' zegt Van de Mheen. 'Je schat het snel veel te laag in, omdat het pakken van de telefoon vaak ongemerkt gaat. Mensen willen de hele dag bereikbaar zijn.'

Wie deze feestdagen niet vastgelijmd wil zitten aan een klein scherm, heeft een aantal opties. De telefoon uitzetten gaat voor velen wellicht een stap te ver, maar er zijn ook andere mogelijkheden.

Juist apps
Ironisch genoeg zijn er juist diverse apps die kunnen helpen bij het verminderen van het telefoongebruik. Dat klinkt gek, maar is het volgens Meerkerk niet. 'Bij de behandeling van bijvoorbeeld drankverslavingen wordt mensen vaak ook gevraagd een dagboek bij te houden. Hierdoor krijgen ze inzicht in hun gewoonten en kunnen ze er vervolgens iets aan doen. Bij een verslaving aan telefoongebruik of social media werkt dit in principe hetzelfde. En om daarvoor een app te gebruiken is best logisch.'

Hieronder staan vier voorbeelden van apps om je smartphonegebruik in kaart te brengen én te verminderen.

Moment

De app Moment meet het smartphonegebruik en laat zien welke apps het vaakst en het langst aan staan. Wie echt wil afkicken van zijn telefoon, kan met deze app zelfs een bindende limiet instellen voor het smartphonegebruik. Zit je er overheen, dan is de telefoon die dag alleen nog maar voor noodgevallen beschikbaar.

Bijzonder is dat je verschillende telefoons in de app aan elkaar kunt koppelen, om zo bijvoorbeeld een familiegroep te creëren. Handig voor ouders die het smartphonegebruik van hun kinderen willen monitoren of aan banden willen leggen. Er kan ook een gezamenlijke smartphonevrije periode worden ingesteld, zodat de avondmaaltijd ook echt zonder Whatsapp en Twitter wordt genuttigd.

Beschikbaar voor: iOS, prijs: gratis, extra familiefuncties voor €4,99




BreakFree

BreakFree houdt per dag bij hoe vaak je je telefoon pakt en welke apps je het meest gebruikt. Zit je te veel op je telefoon, dan krijg je dat te horen van zenboeddhist Sato, het olijke stripfiguurtje dat bijhoudt of je telefoongebruik niet uit de hand loopt. 'Slow down,' knipoogt Sato als je bijvoorbeeld langer dan een uur met je telefoon bezig bent.

Handige extra functies zijn het (tijdelijk) uitschakelen van internet en notificaties van andere apps, zodat het scherm niet steeds oplicht als je aan het werk bent. Na een paar weken geeft de app een interessant en soms confronterend beeld van je smartphonegebruik ('s avonds laat toch maar wat minder op Facebook.)

Beschikbaar voor: iOS, Android en Windows Phone, prijs: gratis, voor extra functies moet betaald worden

Forest

Verbeter de wereld, begin bij je telefoon. De app Forest laat je voor langere tijd geconcentreerd werken zonder afgeleid te worden door een beroep te doen op je milieubewustzijn. Het principe is simpel: je stelt in hoe lang je niet op je telefoon wilt kijken - minstens een halfuur. Bij de start van je telefoonvrije periode 'plant' de app het zaadje van een digitale boom, die in de loop van het halfuur uitgroeit tot een volwassen exemplaar.

Kijk je in de tussentijd toch, dan wordt de boom genadeloos omgehakt. Leuk extraatje voor de echte doorzetters: na 250 virtuele bomen wordt door meewerkend goed doel WeForest een échte boom geplant in een bos naar jouw keuze. Er zijn al drieduizend bomen geplant, aldus de organisatie.

Beschikbaar voor: iOS, Android, Windows Phone en Blackberry, prijs: €0,99




Menthal

De Universiteit Bonn doet sinds vorig jaar onderzoek naar smartphonegebruik via de app Menthal. Wordt in veel onderzoeken naar (internet) verslaving gebruikgemaakt van dagboeken die deelnemers bijhouden, de Duitse onderzoekers halen hun gegevens uit de verzamelde resultaten van hun app Menthal.

Deelnemers laten de app hun telefoongebruik monitoren (daar hebben ze zelf ook nog wat aan) en geven toestemming om de verzamelde gegevens anoniem te delen met de onderzoeksgroep. Iedereen kan meedoen aan deze wereldwijde studie en tegelijk zijn eigen smartphonegebruik in kaart laten brengen. Wie achteraf toch niet wil dat zijn gegevens worden gebruikt, kan deze altijd nog uit het onderzoek terugtrekken.

Beschikbaar voor: Android, prijs: gratis