Kunst & Media Bewaar

Bohemian Rhapsody voert weer Top 2000 aan

De Top 2000 is al jaren een enorm succes, maar zorgt ook steevast voor gebakkelei. Luisteraars proberen ook nu weer de lijst te beïnvloeden.

Het kan geen verrassing zijn: Bohemian Rhapsody van Queen staat wéér op de eerste plek van de Top 2000.

Vrijdagavond werd de top tien bekendgemaakt (zie kader), met op twee wederom Hotel California van de Eagles. Wel nieuw in de top drie: Piano Man van Billy Joel - dat nummer wisselde van plaats met Stairway To Heaven van Led Zeppelin.

Top 2000, het radioprogramma dat luisteraars hun favoriete liedjes laat insturen en die op ­basis van populariteit rangschikt en uitzendt, begon in 1999 om het millennium in te luiden. Het werd een enorm succes en daardoor een blijvertje: volgens de NPO kwam 76 procent van de Nederlandse bevolking op een of andere ­manier in aanraking met de editie van vorig jaar. Naast de radio-uitzending zijn er tv-spin-offs en kunnen de diehards het Top 2000 Café in Hilversum bezoeken.

Voor veel luisteraars is het programma de ideale manier om in de kerst- en oliebollensfeer te komen, blijkt wel uit de reacties op de site: 'Héérlijk....! Zó hard gewerkt afgelopen maanden en nu lekker niks, thuis op de bank naar de Top 2000 luisteren!'

De lijst steekt volledig democratisch in elkaar; op de site kan iedereen zijn favoriete liedjes ­insturen - dit jaar voor het eerst helemaal naar ­eigen keuze, voorgaande jaren moest een deel uit een vooraf opgestelde lijst met nummers ­komen. Toch ontstaat zo nu en dan onvrede over het resultaat, waardoor luisteraars regelmatig acties op touw zetten om het liedje van hun gading erin te fietsen. 

Canon in D
De Amsterdamse Nienke Raap begon vorige week met drie gelijkgestemden een stemactie om meer vrouwen in de lijst te krijgen: Top 2000 VrouwenStemmen. Volgens hun berekeningen is van alle nummers maar 16 procent gemaakt door een vrouw."

Vaak kiezen mensen platen die belangrijk waren in een bepaalde fase van hun leven

"Onze actie begon uit verontwaardiging: waarom zó weinig vrouwen in de lijst met de allerbeste muziek aller tijden? In de top 100 van vorig jaar staan maar vier vrouwelijke solo-artiesten. Dat kan toch niet kloppen?" NRC concludeerde dat slechts 10 procent van de Top 2000-artiesten vrouw is, en hun aandeel tussen 1999 en 2018 is gehalveerd.

Volgens Raap wijst het op een breder probleem in de muziekindustrie. "Vrouwelijke artiesten krijgen ongelijke kansen en minder media-aandacht. ­Bovendien verdienen ze vaak ook nog eens minder dan mannen. Als we dat gelijk willen trekken, moeten we vrouwen meer ruimte geven. De Top 2000 is daar een mooi instrument voor." Ook Carine Lacor en Sander Zwiep van De ­Muziekfabriek op Radio 4 hebben een duidelijk motief: een klassiek stuk in de lijst krijgen.

Lacor: "Natuurlijk is het een poplijst, maar wat ons betreft past er ook klassieke muziek in. Tussen die genres hoeft sowieso geen onderscheid te bestaan. Mooie muziek is mooie muziek." ­Lacor en Zwiep hebben hun luisteraars ­gevraagd te stemmen op de canon in D van de Duitse componist Johann Pachelbel. Het stuk duikt namelijk vaak op in nummers van andere artiesten, van rapper Coolio tot Oasis. 

Zwarte Lijst
Radio-dj Annemieke Schollaardt, die voor de tweede keer de Top 2000 presenteert, juicht de initiatieven toe. "Ik stond er ook van te kijken dat Diana Ross er niet instaat. Maar ik vind het ook wel lastig dat zoiets opeens een probleem is."

"Het stemmen gaat heel persoonlijk; vaak kiezen mensen platen die belangrijk waren in een bepaalde fase van hun leven, of ze doen herinneren aan een relatie. Zo vul ik mijn lijst zelf ook in. Al ben ik zeker nog iets kritischer gaan kijken." Ook klinkt er regelmatig kritiek op het aandeel zwarte muziek in de lijst, zoals jazz, funk, soul en hiphop. Dat resulteerde in een tegenhanger: de Zwarte Lijst, later omgedoopt tot NPO Soul & Jazz Lijst.

Of de huidige Top 2000-activisten resultaat behalen wordt pas 19 december duidelijk, als de gehele lijst bekend is. Nienke Raap weet wel welke vrouw zij met liefde de top tien in zou ­katapulteren. "Aretha Franklin, met Respect, die vorig jaar op nummer 842 stond. Zij mag echt wel wat meer respect krijgen."

De Top 2000 is vanaf 26 t/m 31 december te horen op Radio 2.

De top 10 van de Top 2000 van 2018

1. Bohemian Rhapsody - Queen (1)
2. Hotel California - Eagles (2)
3. Piano Man - Billy Joel (4)
4. Stairway To Heaven - Led Zeppelin (3)
5. Wish You Were Here - Pink Floyd (7)
6. Child In Time - Deep Purple (5)
7. Black - Pearl Jam (6)
8. Africa - Toto (25)
9. Fix You - Coldplay (8)
10. Avond - Boudewijn de Groot (9)