Nieuws

Kennis over Holocaust neemt snel af: ‘Geschrokken dat zoveel jongeren denken dat het een mythe is’

Het Namenmonument in Amsterdam. Holocaustoverlevende Max Arpels Lezer vindt dat elke basisschool het zou moeten bezoeken. Beeld Getty
Het Namenmonument in Amsterdam. Holocaustoverlevende Max Arpels Lezer vindt dat elke basisschool het zou moeten bezoeken.Beeld Getty

Er bestaan grote zorgen over het gebrek aan kennis van Nederlanders over de Holocaust. Bijna een kwart van de respondenten die tussen 1980 en 2010 zijn geboren, zei in een enquête te geloven dat de Holocaust een mythe is of dat het aantal vermoorde Joden schromelijk wordt overdreven.

Hanneloes Pen

Meer dan de helft (54 procent) van de 2000 Nederlandse ondervraagden weet niet dat tijdens de Holocaust zes miljoen Joden zijn vermoord. De enquête werd gehouden in opdracht van Claims Conference, een in 1951 opgerichte internationale organisatie die strijdt voor compensatie voor Holocaustslachtoffers. De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding en het Cidi noemen de bevindingen schokkend.

Vooral de antwoorden van millennials (geboren tussen 1980 en 1995) en de zogenoemde generatie Z (geboren tussen 1995 en 2010) lieten een groot gebrek aan kennis zien. Zo noemde 23 procent de Holocaust een mythe of denkt dat het aantal vermoorde Joden overdreven wordt – een vorm van Holocaustontkenning. Dat is hoger dan in vijf eerder onderzochte landen als Oostenrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, waar dit aantal rond de 15 procent schommelt.

‘Maximaal twee miljoen Joden vermoord’

De twee jongste generaties vormen gezamenlijk veertig procent van de geënquêteerden. Ruim een derde van de millennials volgt een studie. Van deze groepen respondenten zei 37 procent te geloven dat er twee miljoen Joden of minder zijn vermoord.

Het Cidi is niet verrast door de uitkomsten. “Het is tekenend voor de staat van het geschiedenisonderwijs in ons land. Geschiedenis zou een verplicht vak moeten worden, met daarbij ook oog voor de Holocaust. Sommige docenten geschiedenis durven al jaren de Holocaust niet te behandelen in de les uit angst voor controverses in de klas. Nu zie je de gevolgen ervan,” aldus voorlichter Aline Pennewaard.

Ongeïnteresseerde scholieren

De Amsterdamse Holocaustoverlevende Max Arpels Lezer (1936) is enorm teleurgesteld dat mensen zo slecht geïnformeerd zijn en hun eigen geschiedenis niet kennen. “Het is ongelooflijk. Meer dan een derde van de ondervraagde millennials studeert nota bene en weet niet dat de Holocaust in Nederland plaatsvond, terwijl in Nederland vergeleken met omringende landen relatief het grootste aantal Joden is weggevoerd. Dat ouderen het niet weten, vind ik ook een gotspe. Na de oorlog keerde slechts een kleine groep Joden terug.”

“Ik heb zelf geprobeerd op scholen mijn persoonlijke verhaal te vertellen. Ik zag kinderen in groep 7 en 8 wegzakken in hun stoel en hun capuchon over hun hoofd trekken. Ik ben ermee gestopt. Elke basisschool zou het Namenmonument moeten bezoeken. Dan zien de kinderen wat ons is overkomen. Want zien doet geloven.”

Inzetten op educatie

“We zijn het land van Anne Frank en denken dat we genoeg weten over de Holocaust, maar dat is niet zo,” zegt Eddo Verdoner, Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding. “We zijn enorm geschrokken dat zoveel jonge mensen denken dat de Holocaust een mythe is. Ontluisterend. Oostenrijk heeft inmiddels stevig ingezet op Holocausteducatie om antisemitisme aan te pakken. Daar kan Nederland een voorbeeld aan nemen.”

Gideon Taylor, president van de Claims Conference – waarvan het hoofdkantoor in New York is gevestigd, maar dat ook vestigingen heeft in Frankfurt, Wenen en Tel Aviv – laat in een reactie weten dat ‘enquête na enquête’ laat zien dat de kennis over de Holocaust minder wordt. “En dat is net zo verontrustend als de neiging de Holocaust te ontkennen en de verdraaiing van de feiten over de Jodenvervolging.”

Zo wist 53 procent van de ondervraagden niet dat de Holocaust ook in Nederland heeft plaatsgevonden en kon meer dan de helft van alle ondervraagden (59 procent) geen naam van een kamp in Nederland noemen (zoals Westerbork en Vught) waarvandaan Joden naar concentratiekampen als Auschwitz werden gedeporteerd. Het onderduikverhaal van Anne Frank is wel bekend bij 89 procent van de Nederlandse ondervraagden. Ook erkent 65 procent van hen dat er antisemitisme is in Nederland. 53 procent van de respondenten gelooft dat de Holocaust opnieuw zou kunnen gebeuren.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcast Amsterdam wereldstad, over het Holocaustverleden in Amsterdam:

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden