‘Altijd veilig openblijven, het kán’

Ook bij honderdduizend coronabesmettingen per dag wil de cultuursector open. Dat staat in Open de poorten: cultuur in tijden van corona, een doortimmerd plan van de Taskforce culturele en creatieve sector.

Jeroen Schmale
Dansende bezoekers van een dance event 
in de Ziggo Dome in maart vorig jaar. Tijdens een reeks evenementen onderzocht Fieldlab hoe grote groepen mensen bijeen kunnen komen in coronatijd. Beeld ANP
Dansende bezoekers van een dance event in de Ziggo Dome in maart vorig jaar. Tijdens een reeks evenementen onderzocht Fieldlab hoe grote groepen mensen bijeen kunnen komen in coronatijd.Beeld ANP

De cultuursector wil onder voorwaarden heropenen en open blijven, ook als het aantal coronabesmettingen nog verder stijgt. Dat is een van de belangrijkste punten uit het plan Open de poorten: cultuur in tijden van corona, dat de Taskforce culturele en creatieve sector (CCS) aan politiek Den Haag heeft gepresenteerd.

In tal van theaters is deze week onder de noemer Kapsalon Theater actie gevoerd; de cabaretiers Diederik Ebbinge en Sanne Wallis de Vries bedachten dat theaters zich voor één dag kunnen omtoveren tot kapsalon, omdat die sinds vorige week zaterdag wel weer open mogen. De actie ging op grote schaal door, hoewel de burgemeesters van allerlei steden in het land besloten de actie niet te gedogen, en zelfs officiële waarschuwingen uitdeelde.

“Ik heb veel waardering voor de overheid, ga er maar aanstaan om een crisis als corona te leiden,” begint Jeroen Bartelse, algemeen directeur van het Utrechtse muziekcentrum TivoliVredenburg, namens de CCS. “We staan dankzij de ruime steunpakketten als sector ook nog overeind, al hebben artiesten en zzp’ers het enorm lastig. Aan het huidige heropeningsbeleid kunnen we echter geen touw vastknopen. Het is ontluisterend dat alle winkels wel weer open zijn, maar wij nog niet. Het moet geen wedstrijd tussen sectoren worden, maar deze beslissing is niet goed uitgelegd en voelt daardoor extra onrechtvaardig.”

Ticketregeling bedacht

De vorige minister van Cultuur, Ingrid van Engelshoven, riep in de eerste week van de coronacrisis de sector op zich te verenigen. Dat hebben musea, concertzalen, theaters, filmhuizen, bioscopen, monumenten, presentatie-instellingen, (pop)podia, cultuurcentra, hun brancheverenigingen en vakbonden gedaan in de Taskforce CCS. Bartelse: “We zijn bij elkaar gaan zitten om te kijken hoe we ons samen door de crisis kunnen slaan. We zijn de schade gaan berekenen, hebben een ticketregeling bedacht onder de noemer ‘Bewaar je ticket, geniet later’ en praten veelvuldig met de politiek.”

Dat laatste gaat nu dus over het heropenen van de cultuursector en het langetermijnperspectief, nu vriend en vijand erkennen dat het virus voorlopig niet weg is.

Met het aantreden van het nieuwe kabinet en de langetermijnvisie op het coronabeleid die de regering binnenkort presenteert, is volgens de CCS de tijd rijp voor een eigen plan. Daarin vraagt de sector de overheid te komen tot voorspelbare en inzichtelijke coronamaatregelen, een routekaart waarin wordt aangegeven bij welke coronasignaalwaarden verscherpingen of versoepelingen in werking treden en welke steunpakketten aan elke fase gekoppeld zijn.

De taskforce komt in het plan met een conceptroutekaart, waarin de situatie wordt onderverdeeld in de risiconiveau’s groen (normaal), geel (waakzaam), oranje (zorgelijk, de huidige situatie) en rood (zeer zorgelijk). Die risiconiveau’s moeten worden gebaseerd op informatie van de rijksoverheid, het RIVM en de veiligheidsregio’s en ‘een betrouwbare voorspeller van de druk op de gezondheidszorg’ zijn. De basis onder dit plan zijn de ‘field lab’-onderzoeken van vorig jaar.

Groen

Bij een normale situatie kan het publiek onbeperkt naar binnenzalen – locaties als musea, monumenten en presentatie-instellingen – en buitenlocaties, zoals festivalterreinen en openluchtmusea, net als voor de coronacrisis. Dus geen mondkapjes, QR-codes of 1,5 meter afstand houden.

Geel

Verschuift het risiconiveau naar geel (waakzaam), dan hebben binnenzalen als theaters en bioscopen de keuze: vragen ze bezoekers naar een coronatoegangsbewijs (CTB) en blijkt daaruit dat die gevaccineerd, genezen of getest zijn, dan gelden geen beperkingen. Verlenen ze toegang zonder CTB, dan moeten bezoekers minimaal 1,5 meter afstand houden. Doorstroom- en buitenlocaties krijgen nog geen beperkingen bij dit risiconiveau.

Oranje

Zorgelijk is volgens de taskforce het huidige risiconiveau, gelet op de zorgdruk. Zou de cultuursector weer open mogen, dan krijgen binnenzalen volgens dit plan drie opties. Als toegang wordt verleend met een gecertificeerde negatieve test (maximaal 24 uur voor het einde van het evenement afgenomen), dan zijn er geen gedragsbeperkingen. Wordt het CTB gebruikt, dan moet het publiek zitten en mag maximaal 75 procent van de zaalcapaciteit worden benut. Ook gevaccineerde mensen kunnen immers het virus overdragen. Wordt er niet naar een negatief testresultaat of een CTB gevraagd, dan moet het publiek mondkapjes dragen, blijven zitten en 1,5 meter afstand houden. Voor doorstroomlocaties geldt bij dit risiconiveau dat alleen toegang met een CTB kan worden verleend.
Evenementen (en musea) in de buitenlucht krijgen ook drie opties: geen beperkingen bij een negatief testresultaat, 1,5 meter afstand met het toegangsbewijs en zonder CTB ook nog eens verplicht dragen van het een mondkapje.

Rood

Ook als de druk op de zorg ernstig is, kan de cultuursector volgens zichzelf open blijven. Alle instellingen en bedrijven uit de branche krijgen dan twee keuzes. Ze vragen bezoekers of om een negatieve test, of om een CTB. Bij een negatieve test gelden nergens gedragsbeperkingen, maar kiest een binnenzaal voor een CTB, dan moet het publiek blijven zitten op minimaal 1,5 meter afstand van elkaar en blijven de mondkapjes op tijdens de voorstelling of het concert. De 1,5 meter afstand en het mondkapje gelden ook voor de doorstroomlocaties en buitenevenementen.

Jeroen Bartelse: “De reactie op de pandemie moet niet zijn: we sluiten de cultuursector. Maar wel: hoe kunnen we veilig openblijven, hoe ernstig de situatie ook is? Dat dit veilig kan, blijkt wel uit alle fieldlabonderzoeken, waarvan het Songfestival in Rotterdam het grootste was.”

Geen uitbraken bekend

Vorig jaar organiseerde de evenementenbranche, met hulp van de overheid en wetenschappers, 29 concerten, sportwedstrijden en theatervoorstellingen. Van de 130.000 bezoekers aan deze evenementen werden naderhand slechts 104 mensen positief getest op het coronavirus.

Vorig jaar juni waren er flinke problemen rond de controles van de QR-codes. Soms waren ze gebrekkig, er was een storing bij de uitvoeringsorganisatie en er was natuurlijk ook nog het debacle rond ‘dansen met Janssen’. Bartelse erkent dat het slagen van dit plan staat of valt met controles op testbewijzen en het CTB.

“Boven alles wil ik dat iedereen die hier rondloopt – publiek, medewerkers, artiesten – veilig is. Dat heeft de cultuursector de afgelopen maanden ook bewezen, zo blijkt uit onderzoeken. Er is veel handhaving en er zijn geen uitbraken bekend. Maar dat het volgens ons kan, betekent niet dat we onze zin ook krijgen, dat begrijpen wij ook wel. Wij hebben echt het idee dat de nieuwe staatssecretaris van Cultuur, Gunay Uslu, voor ons wil knokken. Ze was pas drie dagen aan de slag en toen heeft ze de leden van onze taskforce al ontmoet. Aan haar zal het niet liggen, maar alle bewindspersonen knokken natuurlijk voor hun sectoren. Wij rekenen erop dat de beleidsbepalers met dit plan aan de slag gaan.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden