PlusAnalyse

Beschuldigingen memo Omtzigt bedreigen leiderschap Hoekstra en eenheid partij

CDA-prominent Pieter Omtzigt somt in het 76-pagina’s tellende memo een ongekende reeks van grieven en onvrede op over zijn eigen partij. Sommige beschuldigingen bedreigen het leiderschap van Wopke Hoekstra – en de eenheid van de partij.

Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA)staat de media te woord op de dag dat de nieuwe Tweede Kamer wordt geïnstalleerd. Beeld ANP
Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA)staat de media te woord op de dag dat de nieuwe Tweede Kamer wordt geïnstalleerd.Beeld ANP

Met het memo Omtzigt barst een bom die eigenlijk al in 2017 begon te tikken. Het was het jaar dat hij ruim 36.750 voorkeursstemmen haalde, maar tegelijk werd hij intern naar eigen zeggen aan de kant gezet. Bij belangrijke overleggen was hij niet welkom, zijn portefeuille Financiën werd afgepakt. Het gaf hem ‘het gevoel er niet bij te horen’, schreef hij in het memo. ‘Feitelijk hing ik er dus maar bij. Dat doet best zeer.’

Het voedde bij Omtzigt een toch al aanwezig trauma, nadat de partij hem in 2012 nog op een onverkiesbare plek zette op de kandidatenlijst voor de verkiezingen van destijds. “Soms heb ik het gevoel dat ik kennelijk niet goed genoeg ben.”

Tegenwerking partijtop

De hardste klap moest toen nog komen. Omtzigt schrijft dat de partijtop hem ronduit heeft tegengewerkt toen hij vorig jaar een poging deed om lijsttrekker te worden van het CDA. De partij wilde aanvankelijk Hoekstra als leider, maar toen die bedankte werd naar Hugo de Jonge gekeken.

Toen Omtzigt zich ook als kandidaat meldde, zou de partij De Jonge hebben voorgetrokken. Omtzigt betwijfelt nog steeds of de lijsttrekkersverkiezing wel eerlijk is verlopen.

De Jonge haakte uiteindelijk af omdat hij als minister de coronacrisis maar nauwelijks de baas kon, maar tot Omtzigts verbazing werd hij op dat moment niet alsnog de nummer 1 van het CDA. Terwijl het volgens hem ‘de afspraak’ was met partijvoorzitter Rutger Ploum dat hij lijsttrekker ‘zou worden als Hugo onverhoopt uit zou vallen’.

Daarna voelde hij zich ‘overvallen’ en klem gezet, omdat de camera’s van Nieuwsuur hem al opwachtten toen hij in december voor overleg naar het huis van Hoekstra was gereden. ‘Voordat ik een woord met Wopke heb gesproken moet ik voor de camera’s een statement afgeven.’

Hugo de Jonge en Pieter Omtzigt (CDA) en hun partners tijdens de bekendmaking van de uitslag van de stemronde voor het lijsttrekkerschap van het CDA. Omtzigt stelt dat De Jonge is voorgetrokken in die strijd. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Hugo de Jonge en Pieter Omtzigt (CDA) en hun partners tijdens de bekendmaking van de uitslag van de stemronde voor het lijsttrekkerschap van het CDA. Omtzigt stelt dat De Jonge is voorgetrokken in die strijd.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Omtzigt zei die avond wat weifelend: “Ik denk dat het goed is als Wopke de partij gaat leiden.” Maar intern herinnert hij het bestuur die avond aan de belofte dat híj de invaller van De Jonge zou zijn. En dus blijft hij verbitterd achter. Hij is ‘op onheuse wijze gepasseerd als lijsttrekker’, concludeert Omtzigt, in het memo. ‘Er is duidelijk een vooropgezet plan en ik pas er niet in.’

Prooi voor lobbyisten

In het memo opent Omtzigt zelfs enigszins direct de aanval op Hoekstra. Het CDA was van plan het minimumloon te verhogen, maar Hoekstra liet dat plan varen. Omtzigt maakte daarop als nummer 2 van de partij bezwaar, maar Hoekstra zou hem het door de strot hebben geduwd. “Ik ervaar het als een dictaat.” Het zou zelfs in strijd met het partijreglement zijn verlopen.

Bovendien schrijft Omtzigt dat door een ‘gebrek aan een inhoudelijk debat’ binnen de partij het CDA ‘ernstig gevaar’ loopt prooi te worden van lobbyisten ‘die meeschrijven aan het verkiezingsprogramma’.

Zo merkt hij op dat bijna 1 miljoen van het campagnebudget van drie sponsoren lijkt te komen. ‘En die sponsoren en iemand in het campagneteam hebben belang (…) wijzigingen aan te brengen in de CDA plannen.’ Sponsoren zouden zelfs hebben geprobeerd mee te ‘kiezen’ wie de lijsttrekker zou worden. Toenmalig partijvoorzitter Ploum zou onder druk van de sponsoren De Jonge tot aftreden hebben gedwongen ten faveure van Hoekstra.

Ministers

Hoekstra is niet de enige CDA-prominent die Omtzigt onder vuur neemt. Hij neemt het CDA-ministers Hoekstra en De Jonge kwalijk dat uit notulen van de ministerraad bleek, dat over Omtzigt werd gesproken tijdens de Toeslagenaffaire. ‘Pijnlijk’, zegt Omtzigt. Een ‘ontluisterend beeld’, omdat ‘ook niemand zich leek te bekommeren om het lot van de gedupeerde ouders’.

Maar echt ‘door zijn hoeven’ gaat Omtzigt naar eigen zeggen als het kabinet met een compensatieregeling komt voor de slachtoffers van de toeslagenaffaire. Omtzigt is het niet eens met die regeling en vindt dat hij er ten onrechte niet over is geraadpleegd. Nu krijgen ook mensen die amper schade hebben geleden 30 duizend euro. “Bij mij is daar iets geknapt.”

Omtzigt vat het dikke dossier van misstanden en pijnlijke momenten samen met de woorden dat hij zich nog ‘altijd niet gewaardeerd’ voelt. En ‘op momenten ronduit onveilig’.

Binnen het CDA dreunen die zinnen keihard na, net als de reeks aan beschuldigingen. Het is weliswaar zijn lezing van geschiedenis. Maar feit is dat de nummer 2 van de partij, Omtzigt, lijnrecht tegenover nummer 1 Hoekstra staat.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden