Opinie

'Zwartjes, zit er toch een addertje onder het gras?'

De 'foute' reputatie van de Amsterdamse schoenwinkel Zwartjes lijkt maar niet te verdwijnen. Daarom wilde kleindochter Gerda Zwartjes haar familienaam zuiveren in een artikel in Het Parool. Vier briefschrijvers reageren.

Briefschrijvers
Schoenenzaak Zwartjes van 1883 op de Utrechtsestraat Beeld Eva Plevier
Schoenenzaak Zwartjes van 1883 op de UtrechtsestraatBeeld Eva Plevier

Dooretteren

Merkwaardige situatie rond C.F. Zwartjes. Na ruim zeventig jaar wordt het de oprichter van die Amsterdamse schoenenzaak nog verweten dat hij tijdens de oorlog fout was.

Ten onrechte, beweren zijn nabestaanden. En het dan toch door laten dooretteren? Mij lijkt het namelijk simpel om een dergelijk zwaar verwijt te ontzenuwen door het Niod (Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies) in te schakelen, zodat dit misverstand voorgoed uit de wereld wordt geholpen.

Maar nee, de nazaten van Zwartjes ondernemen geen concrete actie om zijn naam te zuiveren. Ik vind dit een curieuze opstelling. Is er wellicht toch een addertje onder het gras?
Awraham Meijers, Amsterdam

Foute schoenen

Het Parool had zaterdag een interview met Gerda Zwartjes, die haar naam gezuiverd wil zien: haar familie wil er niet verantwoordelijk voor worden gehouden dat de winkel die hun familienaam draagt, in 1917 is verkocht aan iemand die zich later zou ontpoppen tot fanatieke NSB'er.

Ik ben een van wat mevrouw Zwartjes noemt 'Joodse mensen' van wie zij vindt dat die gewoon schoenen moeten kopen bij Zwartjes. Mevrouw Zwartjes gaat eraan voorbij dat het boycotten van de zaak geen aanklacht is tegen haar familie maar ­tegen het bedrijf Zwartjes.

Als oprichter C.F. Zwartjes zich zo stoorde aan de foute nieuwe eigenaar van schoenenwinkel Zwartjes, had hij vanaf midden jaren dertig op zijn minst kunnen proberen zijn naam van de gevel te krijgen. Veel Joden voelen nog altijd reserves bij het kopen van bijvoorbeeld een Volkswagen.

Ik had een Joodse oom die weigerde in te stappen als de bestelde taxi een Mercedes bleek te zijn. Het gevoel zit diep en zal nog vele generaties meegaan.
Joost Dessaur, Amsterdam

Niet zeuren

Je opa bouwt een goedlopende schoenenwinkel op en verkoopt die aan een derde. Die zet de zaak voort onder de naam Zwartjes en is in de oorlog zo fout dat iedere rechtgeaarde Amsterdammer het nog steeds van horen zeggen weet. En dat terwijl de familie Zwartjes, als het allemaal waar is, niets met dat foute verleden te maken heeft.

Voor Gerda Zwartjes, kleindochter van, is dat ruim zeventig jaar na data onverteerbaar. Zij vraagt dan ook postuum om eerherstel. Ze heeft ook een advies aan Joodse mensen: die moeten niet zo zeuren.

Zelfs zij kunnen (beter gezegd: mogen) vandaag de dag gewoon weer bij Zwartjes kopen. Maar waarom maakt mevrouw Zwartjes zich dan nog zo druk over die hardnekkig foute reputatie van haar familie? Het is immers al zo lang geleden.
Bart de Metz, Amsterdam

We maken het zelf uit

Natuurlijk kopen wij, Joodse mensen, bij schoenenwinkel Zwartjes. Als wij bij alle firma's die fout zijn geweest niet kopen, zou de spoeling erg dun worden.

Graag wil ik tegen mevrouw Gerda Zwartjes zeggen dat deze Joodse mensen nog tot op de dag van vandaag zonder ouders, broers, zusters en andere familie opgroeien en daar de gevolgen nog steeds van dragen. Dus mevrouw Gerda: niet zeuren en het kopen bij Zwartjes ­maken we zelf uit.
Max Vischjager, Amstelveen

Lees ook: 'Schoenverkoper Zwartjes was niet fout in de oorlog' [+]

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden