Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Zodra we gestemd hebben, begint het verraad

PlusTheodor Holman

Politiek bedrijven is makkelijk. Is er te veel CO2-uitstoot door het gebruik van onze auto’s? Verbied auto’s. Komt het door het vliegen? Verbied vliegen. Te veel doden door tabak? ­Verbied tabak. Drank ook gevaarlijk? Verbied drank. Eten we te vet? Verbied vet. Is ons eten te zout? Verbied zout. Zijn de huizenprijzen te hoog Verbied een verhoging. Te hoge salarissen? Verbied salarisverhoging. Is het gevaarlijk na negenen over straat te gaan? Verbied na negenen de straat op te gaan. Ik kan zo doorgaan.

Het hypocriete van het politieke bedrijf is dat we aan al die verbodsbepalingen knagen. Maar eigenlijk willen politici die totale verbodsbepalingen. Het zou handig zijn. Maar verboden irriteren kiezers. Ikzelf bijvoorbeeld wil helemaal geen verboden. Dus alle politici moeten schipperen. Een politicus die niet schippert, ziet af van macht. Macht hebben is schipperen om doelen te bereiken. Doelen – een naar woord, afkomstig uit de sport. Maar wel effectief.

Vroeger had je een politiek die een ideaal vertegenwoordigde. Men wilde een chris­telijke samenleving, een communistische samenleving, een sociaaldemocratische samenleving, een liberale samenleving. Een manier van leven. Maar men weet dat idealen altijd last hebben van het regenboogeffect: mooi om naar te kijken, maar als je denkt bijna bij de regenboog te zijn, is hij verdwenen. (Maar men blijft de pot met goud zoeken.) Daarbij komt dat een ideaal alleen maar bestaat bij de gratie van verbodsbepalingen. Utopia is een dystopie, weten we. Doelen zijn bereikbaar. Maar om een doel te bereiken, moet je ook inleveren op je vrijheid. Je moet je houden aan spelregels die door anderen zijn opgesteld.

Dat is nu de taak van Rutte en Kaag en de anderen. Formeren is verboden inleveren en andere verbodsbepalingen accepteren. Want die verbodsbepalingen zijn het product dat onderhandeld moet worden.

Voor mij is de winnaar degeen die ons de minste doelen oplegt, waardoor je dus meer vrijheid hebt. Maar ik vrees dat het weer een combinatie wordt van halve en hele verbodsbepalingen, onmogelijke wensen voor de bühne en zware woorden die als gewicht moeten dienen.

Onze maatschappij is een democratisch labyrint. Dat betekent dat we mogen stemmen op wie we willen; als hij of zij ons mag vertegenwoordigen, begint het verraad. Men onderhandelt over illusies. Als men een regering heeft gevormd, zitten wij in dat labyrint dat de vorm heeft van een kooi met tralies en overal staan verbodsborden.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden