Beeld Artur Krynicki

Zo’n megaproces, wat kost dat wel niet?

PlusPaul Vugts

Wat kóst zo’n mega­proces in vredesnaam?! De vraag wordt me geregeld gesteld gedurende de grote strafzaken tegen Willem Holleeder of de liquidatiezaak Passage tegen zijn medeverdachten – die zich inclusief het hoger beroep tien (10!) jaar naar (levens)lange straffen voortsleepte. De vraag popt ook weer op nu nóg groteskere processen langzaam op stoom komen: tegen Ridouan Taghi en de groepen die voor hem zouden hebben gemoord.

Het eerlijke antwoord: niemand kan een betrouwbare eindafrekening presenteren.

Wat tel je allemaal mee? In die hele zaak-Passage betaalde de staat 6.274.482 euro aan advocaten van de verdachten, meldde televisieprogramma EenVandaag laatst. De Holleeders en Taghi’s hebben geen legaal vermogen maar wél recht op een eerlijk proces, dus u en ik betalen hun bijstand. Het is niet anders.

Van de proceskosten zijn die advocatennota’s uiteraard maar een taartpuntje. Wat te denken van de rechters en officieren van justitie die hon-der-den zittingsdagen optreden?

In reguliere zaken telt een rechtbank drie rechters en een griffier en zijn er hooguit twee aanklagers; in de megazaken draaien een extra rechter en een extra griffier mee en zijn er soms drie of wel vijf aanklagers – plus medewerkers.

Moet je hun manuren optellen, ook in de voorbereiding? Hoe kwantificeer je al hun inspanningen en die van enorme rechercheteams – inclusief het werk dat voor de zaak uiteindelijk weinig relevant is?

De zwaarbeveiligde rechts­zalen hebben vast personeel, aangevuld met militaristische bewaking van de Bewakings­eenheid van de politie (rond ‘de bunker’ in Osdorp) of de marechaussee (Schiphol).

Tot de tanden bewapende specialisten van het Bijzonder Ondersteuningsteam (BOT) van justitie vervoeren de verdachten in gepantserde bolides, om te voorkomen dat die worden bevrijd of geliquideerd. Ook rechters en aanklagers krijgen beveiligd transport. Uit eigen ervaring weet ik dat zwaarbeveiligd vervoer een hele operatie is, van een apparaat waarvan je maar een deel ziet.

In de grote zaken staan zwaarbeveiligde (kroon)getuigen centraal. Tellen we hun beschermingsprogramma’s ook mee?

Je kunt je overigens afvragen hoe zinnig het is het antwoord op De Vraag te kennen. Beknibbelen kán niet in een democratische rechtsstaat. Punt. Of willen we de zwaarste criminelen zonder deugdelijk proces opsluiten, misschien voor altijd?

We vragen ons toch ook niet af wat een regering kost, een Tweede Kamer, of het stadsbestuur?

Wat zou het mooi zijn als de staat er eens écht in slaagde het wereldwijd neergeslagen vermogen van de grote jongens te pakken te krijgen. Dan kon je hun honderden miljoenen confisqueren en stak je dat fortuin mooi in hun processen en detentie.

Dat nu, blijkt al decennia een prachtige droom, maar tussen droom en werkelijkheid staan wetten in de weg, en praktische bezwaren.

Paul Vugts schrijft elke vrijdag over zijn werk als misdaadverslaggever.

Reageren? paul@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden