James Worthy. Beeld Agata Nowicka

Zijn genade had een crimineel van hem gemaakt

Plus James Worthy

Ik denk nog vaak aan Albert Heringa. De man die in 2008 zijn 99-jarige stiefmoeder hielp een einde aan haar leven te maken. De vrouw kon niet meer, maar haar huisarts vond van wel. Dus gooide Heringa een kluit pillen in haar vla. De barmhartige zoon werd ­beloond met een half jaar voorwaardelijke gevangenisstraf. Zijn genade had een crimineel van hem gemaakt. En zijn handlanger was naastenliefde. Er werd een zwart balkje voor zijn hart geplaatst.

Menselijkheid wordt steeds vaker als afwijking gezien. Als iets wat ontmoedigd moet worden. Ik vind het een angstaanjagende ontwikkeling. Zo zal het als het aan de VVD ligt strafbaar worden om vluchtelingen uit de Middellandse Zee te redden.

“Meneer, wat zijn we daar aan het doen?”

“Ik probeer deze mensen te redden. Ze zijn aan het verdrinken.”

“Nee, u denkt dat u mensen aan het redden bent, maar in feite bent u mensen aan het smokkelen.”

“Wil je stoppen met U tegen mij zeggen? Er zijn mensen aan het verdrinken, deze situatie vraagt niet om ­beleefdheid.”

“Dit is uw laatste waarschuwing. Er hangt u een celstraf van vier jaar boven het hoofd.”

“Maar wat moet ik dan doen? Gewoon toekijken?”

“Of u draait zich even om. Er zwemmen daar dolfijnen. Kijk dan! Ik heb een keer met dolfijnen gezwommen toen ik op Curaçao was. Majestueuze beesten. Weet u dat een dolfijn zijn eigen spiegelbeeld kan herkennen?”

“Maar wat zie jij als je in de spiegel kijkt? Dus ik moet ze laten verdrinken? Ik ben toch geen psychopaat?”

“De verdrinkingsdood is een mooie dood. Heel mild. Eerst is er vrees, dan volgt de berusting en niet veel ­later bent u bewusteloos. U voelt er niets van. Dichterbij Disney gaat de dood niet komen.”

“Maar is het niet onze morele plicht om deze mensen te helpen?”

“Als u iedereen probeert te helpen, helpt u eigenlijk niemand. Begrijpt u dat? Menselijkheid is niet het ­medicijn maar de ziekte. En daarom ben ik hier. Mijn harteloosheid fungeert als hoestdrank.”

Over twintig jaar zitten alle mensen die ingrepen toen niemand anders wilde ingrijpen in de gevangenis. In 2040 zal een gevangenis geen gevangenis meer heten maar een ontmenselijkingscentrum. In het eerste halfjaar slikken de ‘gevangenen’ empathieremmers en na zeven maanden is er de eerste grote test. Wie fluitend langs een brandende basisschool kan lopen, is één stap dichter bij vrijheid. 

In grote klaslokalen leren ze dat niets zo kwaadaardig is als goedheid. Op vrijdagen is er schoktherapie in groepsverband. Veertig mensen kijken naar foto’s van mensen die in nood zijn en als één iemand reddingskriebels voelt, krijgt de hele groep een schok. De helm van de persoon die iets menselijks voelde, zal van kleur veranderen zodat iedereen weet wie vannacht compleet blauw geslagen moet worden. 

Ze zullen zich uitleven op de persoon die zich kon inleven in een ander. Na drie waarschuwingen is het einde verhaal. Op chronisch medeleven staat de doodstraf. Kijk ons eens prachtig langs die brandende basisschool ­lopen. 

We fluiten Alle Menschen werden Brüder, maar we menen er niets van. We fluiten ironisch. De wereld is echt prachtig als je alleen maar aan jezelf hoeft te denken.

Ik denk nog vaak aan Albert Heringa, want als ik aan hem denk, bestaat genade nog.

De in Amsterdam geboren en getogen schrijver James Worthy (1980) probeert in zijn columns iets van het leven te begrijpen. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? james@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden