Marjolijn de Cocq. Beeld Artur Krynicki
Marjolijn de Cocq.Beeld Artur Krynicki

Zeven jaar lang een destructieve relatie met Picasso

PlusMarjolijn De Cocq

‘Er was oorlog in Spanje/ en er was Dora Maar/ die op een dag met haar camera/ het atelier binnenstapte.’ Aan het woord is Marie-Thérèse Walter, zeventien toen ze een verhouding kreeg met de 46-jarige Pablo Picasso, muze en moeder van hun dochter Maya ­– en aan de kant gezet toen in 1935 de volgende vrouw haar entree maakte in zijn leven.

Het is de Britse Julia Blackburn die in De vrouw die van Picasso bleef houden (vertaald door Paul van der Lecq, De Bezige Bij) in gedichten het leven en de liefde van Walter schetst, tot haar zelfmoord op 68-jarige leeftijd, drie jaar na de dood van de schilder. Ze stond los van zijn eclectische vriendengroep in Parijs: ‘De mensen die hij kende,/ degenen die me even zagen/maar amper met me spraken (...) Ze mochten mij al evenmin/ als ik hen.’

Wat heet.

In de ogen van Dora Maar is Walter een ‘kindvrouwtje dat alles aan papa moet vragen’, een ‘naïef, toegewijd meisje, wier lichaam hem eventjes op hol heeft gebracht. Toen hij zijn interesse in haar verloor, bond ze hem aan haar met een kind.’

De in Argentinië opgegroeide, Frans-Kroatische fotografe en kunstenares krijgt een stem, in de onlangs verschenen roman Dora en de minotaurus van Slavenka Drakulic. Daarin ‘bezorgt’ de Kroatische auteur een zwart boekje met aantekeningen, na de dood van Henriette Theodora Markovitch in 1999 aangetroffen in haar woning aan de Rue de Savoie in Parijs. Herinneringen aan en bespiegelingen over Maars zeven jaar lange, voor haar uiteindelijk destructieve relatie met Picasso. Na haar volgde de jonge Jacqueline van de kunstacademie.

De zelfbevraging van Drakulic’ Dora Maar gaat gepaard met een groot weeklagen over de verloren liefde, haar verloren kunst, het verloren zelfbewustzijn. Ik kon het af en toe niet laten haar toe te sissen: whiny bitch, je wist het toch? Je was er toch zelf bij? Met je minotaurus die zich ‘voedt met levend vrouwenvlees’.’

Toch werd ik meegezogen in die lange litanie van te hoge verwachtingen en onderwerping. Want als tegenwicht is er het kunstcollege dat Drakulic ook geeft – Dora en de minotaurus,

De wenende vrouw, Vrouw die haar haar kamt, Guernica, je kijkt er met nieuwe ogen naar als je zo intens in het hoofd van Dora Maar hebt vertoefd.

‘Tussen hem en de wereld, tussen hem en iedere afzonderlijke persoon, onder wie ook ik, stond het doek,’ stelt Drakulic’ Dora Maar over de man die ook voor haar nooit Pablo was maar altijd Picasso. Marie-Thérèse Walter verwoordt het bij Blackburn zo: ‘Gaf hij om mij,/ degene die ik was/ toen/ bij hem?/ Of gaf hij alleen/ om de kunst/ die de vorm/ van mij kreeg?’

Reageren? m.decocq@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden