Johan FretzBeeld Artur Krynicki

Zelfs de beste stuurlui aan wal zijn nu even stil

PlusJohan Fretz

En nu zijn de drommen mensen uit Venetië vertrokken. Nu maken de gondels plaats voor zwanen, in het plotseling kraakheldere water. Het rijk alleen, naast opspringende dolfijnen, die de weg hierheen kennelijk nog niet vergeten waren.

Nu stijgt in elke stad applaus op vanaf kleine balkons, waarop mensen staan die al jaren naast elkaar wonen in dezelfde straten, maar die elkaar nooit eerder zagen. 

Nu zegt de buurman, die zijn ogen doorgaans, nog voor ik hem kan groeten, neerslaat: “Dag, jongen, wij zijn de laatsten der Mohikanen.” 

Nu liggen geliefden overal, urenlang in elkaars armen verstrengeld, maar zijn tegelijkertijd alle kamer­schermen uitverkocht, zodat er, ook op vijftig vierkante meter, ruimte blijft en adem.

Nu kunnen we tien jaar poepen, maar beseffen we meer dan ooit dat overal schijt aan hebben zelden loont. 

Nu is alles tot stilstand gekomen, maar Draait De Wereld Door als nooit tevoren. 

Nu wordt een minister die valt liefdevol opgetild en zelfs de beste stuurlui aan wal zijn even stil. Nu zien we geen pak, maar een mens, onbaatzuchtig, moegespeeld. Benen die hem niet meer kunnen dragen. Of we een beetje op elkaar kunnen letten, is wat hij nog wilde vragen. 

Nu trilt zelfs de stem van de premier, wanneer hij ons toespreekt, ons, niet langer een BV.

Nu zijn de zalen leeg en ook de kathedralen, maar schalt het gezang luider dan ooit door onze huis­kamers. 

Nu voelt zelfs Eric Wiebes iets achter zijn borstkas prikken dat zijn hoofd niet kan bevatten. En borrelt in hem iets op, een hevig verlangen naar een symfonie, naar irrationele klanken van cellisten en violisten, misschien, denkt hij, toch geen hobbyisten.

Nu wachten aanstaande vaders met loopneuzen achter gesloten deuren in hun eigen kamers op een bevrijdende telefonische vreugdekreet: “Lief, het is goed gegaan, ze ligt hier, onze dochter, in mijn armen, ze krijste zojuist en heeft toen op mijn buik gepoept, ik vermoed uit blijdschap. Er is gelukkig genoeg toiletpapier. We missen je.”

Nu hoor je nergens meer de woorden talkshow­oorlog, vliegschaamte, vormcrisis en nu dansen tieners, twintigers stiekem door in de nacht, zich van geen kwaad bewust, net als de Venetiaanse zwanen. Onverstandig ja, maar jong zijn is tenslotte: jezelf onsterfelijk wanen.

Nu blijkt dat wie het hardst schreeuwt geen bergen, nee, zelfs geen heuveltje kan verzetten. 

Nu blijkt geen grensmuur hoog genoeg om dat wat zich door de lucht verplaatst te temmen. 

En natuurlijk: zelfs nu nog ziet ieder in dit noodlot de bekrachtiging van zijn eigen wereldbeeld, maar graag of niet, wij zijn nu eenmaal aan elkaar overgeleverd. 

Nu ligt ons lot in de handen van stille helden, die nooit meer slapen, die door lange gangen rennen, en die onder fel tl-licht levens redden.

Nu blijkt veel dat ertoe leek te doen, volslagen onbelangrijk. 

Nu blijkt de essentie van mens zijn: weten, voelen, zíén dat de ander dat ook is, mens. Dat het onmogelijk is om ons volkomen van elkaar los te koppelen. Dat longen uit elke windstreek en ieder grensgebied uiteindelijk dezelfde zuurstof inademen, die door ons bloed stroomt en ervoor zorgt dat ons hart klopt en blijft kloppen.

Bijna alles is tijdelijk, ook een uit het niets ingedaald besef waait makkelijk weer weg, als straks de storm is gaan liggen. 

Maar zou het misschien toch mogelijk zijn dat wij iets blijvend veranderen? 

Dat wij, die een toren van Babel aan het worden waren, waaruit alsmaar luider wordend, onverstaanbaar, onverdraagzaam geschreeuw opsteeg, dat wij die toren in quarantaine achterlaten? 

En dat we, ik noem maar wat, opnieuw beginnen?

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij heeft een wekelijkse column in Het Parool.

Reageren? j.fretz@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden