Michiel CouzyBeeld Artur Krynicki

Wrikken aan de kwetsbaarste steen van de coalitie

PlusRepubliek Amsterdam

Oppositie voeren is hard werken; stukken doorploegen, voorstellen smeden, bondgenoten zoeken om uiteindelijk tegen een muur van onwelwillendheid aan te lopen, die is opgetrokken door coalitiepartijen.

Als dualisme echt zou bestaan in de Amsterdamse gemeenteraad, dan zouden oppositiepartijen een veel grotere rol spelen. Maar ook in de lokale politiek gelden Heilige Coalitiedeals, gesloten door de machtspartijen achter dichte deuren. Dualisme, waarbij de verantwoordelijk­heden tussen college en raad strikt gescheiden zijn, is niet meer dan een papieren werkelijkheid.

Dat bleek ook deze week, toen de voltallige oppositie voor de zoveelste keer pleitte voor uitstel van de erfpachtdeadline, die op 1 januari verstrijkt. En voor de zoveelste keer gooide de coalitie van GroenLinks, PvdA, D66 en SP de deur dicht.

D66 is op zich voorstander van uitstel, maar steunde de oppositie niet. De fractie acht zich gebonden aan afspraken binnen de coalitie. In het openbare coalitieakkoord zijn overigens geen afspraken terug te vinden die uitstel van de deadline onmogelijk maken. Kennelijk bestaat er een sideletter op het akkoord.

Dualisme is hiermee definitief begraven: D66 kan niet onafhankelijk optreden ten opzichte van het college.

Toch heeft oppositie voeren zin, al kan het even duren voordat de resultaten zichtbaar zijn. Afgelopen zomer hebben de Amsterdamse oppositiepartijen besloten vaker samen te werken. Dat is nogal een opgave voor fracties die het, zacht gezegd, niet zo op elkaar hebben. Bij1 en Forum voor Democratie bijvoorbeeld. Of Denk en de VVD, ik noem maar wat.

Wethouder Touria Meliani stond als eerste tegenover dit nieuwe front in het debat over de omstreden vertrekregeling van ex-gemeentesecretaris Arjan van Gils. Het resultaat was niet dat deze regeling van tafel ging, maar het blazoen van de wethouder raakte wel besmet. Ze is voortaan kwetsbaar.

Ook wist de oppositie de voorgenomen bezuinigingen op de mantelzorg voor een deel weg te poetsen. Niet door zelf het beslissende voorstel te doen, maar door met veel kabaal een wig te drijven tussen de coalitiepartijen. Uiteindelijk konden de linkse partijen in de coalitie niets anders doen dan zelf een motie indienen om de bezuinigingen van het eigen college te dempen, omdat de imagoschade uit de hand liep.

Het blijkt de meest effectieve manier van oppositie voeren: wrikken in die muur totdat een van de coalitiepartijen in beweging komt. De tactiek is om hierbij de pijlen te richten op de meest kwetsbare partij.

Over het algemeen is D66 de meest kwetsbare van de vier. De partij doet het slecht in de peilingen en de liberalen zakken langzaam weg in het linkse moeras vol beperkingen van de vrije markt.

Geen wonder dat oppositiepartijen D66 uit haar hol proberen te lokken. De partij had het onlangs zwaar toen beleggers aangaven geen middeldure woningen meer te bouwen in Amsterdam vanwege alle beperkingen die het college opwierp. Meer middeldure woningen was juist een belangrijke verkiezingsbelofte van D66.

Dus ging de oppositie beuken, tot een hoorzitting aan toe. Net zo lang tot D66 moest inbinden en dat gebeurde: er ligt nu een motie op tafel om beleggers toch hun zin te geven. Deze week ging D66 ook, een beetje, overstag in het debat over woning­delen. Het verzet uit de eigen achterban – studenten en jongeren – was niet meer te negeren. En dus kwamen D66 en GroenLinks met het voorstel om de striktere regels iets uit te stellen.

Het zijn kleine, onzichtbare overwinningen voor de oppositie. Een troost: naarmate de verkiezingen in zicht komen en de nervositeit over de peilingen toeneemt bij met name D66 en SP, zal het steeds eenvoudiger zijn een wig te drijven in deze coalitie.

Beeld Paul van der Steen

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? m.couzy@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden