Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

Wopke Hoekstra: dat is Mark Rutte, maar dan met een gezin

PlusJohan Fretz

Natuurlijk is het voor mij ook wel eens fijn om geen kritiek te hoeven uiten op de VVD, en in dat kader is het prettig dat ook het CDA inmiddels wordt geleid door een VVD’er. Wopke Hoekstra is niet alleen de man die geld bleek te hebben gestald in belastingparadijzen. Hij is ook de man die na zijn aanstelling als lijsttrekker meteen de verhoging van het minimumloon uit het CDA-verkiezingsprogramma sloopte, evenals de structureel betere beloning in de zorg. Hoekstra is een ex-consultant van McKinsey. Wopke Hoekstra: dat is Mark Rutte, maar dan met een gezin.

Meneer de voormalige praeses werd door de christendemocraten gezien als de nieuwe ­Verlosser, maar het Wopke-effect bleek tegen te vallen. Dat kwam misschien door de incoherente boodschap die hij verkondigde. In een CDA-campagnefilmpje riep een schaatsende Hoekstra: ‘Juist daarom moet het anders’ en meteen daarna: ‘En nu doorpakken!’ Ik vroeg me af ­welke van de twee het nu was: een andere weg ­inslaan of doorpakken? Waarschijnlijk deed het er niet toe. Dat typeert politici als Hoekstra: ze praten uitsluitend in generieke gemeenplaatsen, omdat ze niets te vertellen hebben. Politiek bedrijven is voor hen: boekhouden, het land dienen als de ceo van een bv.

Veel mensen hamerden erop dat Hoekstra zich met zijn Maagdeneilandinvestering en pensioenregeling via Guernsey keurig aan de regels had gehouden. Ook huisjesmelker en meervoudig zetelrover Wybren van Haga deed de ophef af als geneuzel van marxistische partijtjes. Als ik zo omging met mijn huurders als Van Haga en net zoveel minachting had voor de havenots in deze samenleving, zou ik ook zo reageren. Maar niemand ontkende dat Hoekstra zich aan de regels had gehouden.

Onlangs interviewde ik Youp van ’t Hek. De cabaretier windt zich in zijn NRC-columns blijvend op over de kwestie Sywert. Hij vertelde dat hij vanwege zijn Gooische komaf heel wat mensen kent die geen enkele moeite hebben met het handelen van de mondkapjesmiljonair. Youp zei: “Die mensen denken: goed gedaan. Het spel gespeeld.” Daarmee vatte hij een breed gedragen mentaliteit treffend samen.

De kwestie Sywert is van een heel andere orde dan de kwestie Hoekstra. En de kwestie Hoekstra is weer van een heel andere orde dan de kwestie Cora van Nieuwenhuizen (die recent stopte als minister om lobbyist te worden). Maar wat al deze kwesties met elkaar gemeen hebben, is de afwijzing van de moraal als iets wat ter zake doet. Zolang je niets doet wat officieel verboden is, doe je niets verkeerd. Het amorele als de maat der dingen.

Het stellen van de ethische vraag wordt in deze kringen afgedaan als links gezeur, als jaloezie en succeshaat. Wie zich over de kwesties opwindt, wordt succesvol weggezet als een zure zeurkous. Dat voorspelbare frame is nog wel te overzien, maar het probleem is dat veel Nederlanders deze ‘waarheid’ inmiddels hebben geïnternaliseerd. Corruptie wordt gezien als iets uit andere landen: koffers met geld die onder tafels worden geschoven. Maar morele corruptie, al is die dan wettelijk toegestaan, is minstens even schadelijk.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft elke zaterdag een column voor Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden