Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

Wist de AIVD dat Theo van Gogh vermoord zou worden?

Plus Theodor Holman

Waarom doet de AIVD zo moeilijk over de tapverslagen die gemaakt zijn van de Hofstadgroep voor de moord op Theo van Gogh? Om ‘bronnen’ niet meer in gevaar te brengen? Sommigen zijn al met AOW en hebben wij weleens gesproken. Er is ook een agent die, naar aanleiding van de moord op Van Gogh, zelfmoord heeft gepleegd.

Leden van de Hofstadgroep hebben hun straf al uitgezeten en zijn vrij of zijn dood.

De reden dat de AIVD zo moeilijk doet is volgens mij de volgende: de AIVD wist, of had kunnen weten, dat Theo van Gogh vermoord zou worden en heeft daar niets aan gedaan.

Expres niet? Slordigheid? Onoplettendheid?

Woensdag kwam het allerhoogste rechtscollege met een opmerkelijk oordeel: minis­ter Ollongren moet zeer gedetailleerd uitleggen waarom ze bepaalde taps geheim wil houden. De Raad van State heeft daarnaast het vermoeden dat er meer taps zijn dan ze ter inzage hebben gekregen! (Dank aan journalist ­Peter Wierenga en WOB-specialist Roger Vleugels, die hier hun tanden in hebben gezet en niet hebben losgelaten en nu, na al die jaren, dit succes ­boeken.)

Die taps waren er toch niet?

Ze blijken er wel te zijn.

Alles is toch onderzocht?

Nee, de tapverslagen van voor de moord zijn nooit onderzocht, want men zei dat die niet bestonden… etcetera, enzo­voort. In de noten bij de rapporten zaten destijds de onthullingen verborgen waardoor zich nieuwe vragen zich aandienden – en blijven aandienen.

Door de zaak Van Gogh ben ikzelf lichtelijk paranoïde geworden.

Ministers ontkenden, de dienst ontkende, maar uiteindelijk bleken er wel taps te bestaan. Maar waar? Ze waren vernietigd. Jaren later: nee, toch niet vernietigd.

Iedereen werd verneukt.

En nu?

De AIVD en het ministerie moeten met de billen bloot. Maar ze kunnen alle kanten op. “We hebben gezocht, niets extra’s gevonden….”

Waarom zou de AIVD nu ophouden zich met leugens te verdedigen?

Ministers hadden wellicht destijds moeten aftreden, wat slecht uitkwam.

Paranoia is een virulent virus waarmee de staat je kan besmetten.

Soms denk ik – en ik praat hier Gijs van de Westelaken na – dat het net zoals Watergate is gegaan: na de moord kwamen ze er bij de AIVD achter dat ze iets hadden gemist en dat hebben ze geprobeerd te bedekken. En sindsdien is er geen weg terug. Niet voor de AIVD en niet voor de minister.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden