Theodor HolmanBeeld Artur Krynicki

Wil je dat als kunstenaar? Je zult wel moeten als je subsidie wilt

PlusTheodor Holman

Het Scapino Ballet krijgt geen subsidie en dat doet mij verdriet. Er wordt veel gedanst in mijn omgeving.

De Raad van Cultuur vindt het corps de ballet ‘onvoldoende vernieuwend’. Tja, dat kan je altijd zeggen. Een pas de deux is al jaren hetzelfde.

Die Raad van Cultuur beweert wel dat het ‘de kunst’ beoordeelt, maar alvorens men daaraan toekomt, moet er aan een aantal ‘codes’ worden voldaan, waaronder die van ‘diversiteit en inclusie’.

Alle kunstorganisaties die subsidie willen, hebben die codes moeten onderschrijven. Hoe die beoordeeld worden, weet je niet, maar feit is dat dit jaar het Hiphophuis en Guy en Roni wel subsidie hebben gekregen. Het zijn ongetwijfeld hartstikke goeie groepen, bezoek hun websites, maar ik mis straks Scapino.

Overheidssubsidie en kunst, dat wringt. Mark Rutte heeft dat een keer mooi gezegd toen het over subsidies ging: ‘De kunst zit in de houdgreep van de overheid.’

Wanneer dan de politieke correctheid ook nog eens in de beoordelingscriteria is doorgedrongen, beïnvloedt dat onmiskenbaar de artistieke waarde van een product.

Wil je dat als kunstenaar?

Je zult wel moeten als je subsidie wilt.

Ikzelf heb in Amerika gezien en gemerkt hoe dat gaat met kunst zonder subsidie.

Men heeft daar een systeem dat in feite democratischer is dan het onze. De fiscus beloont mensen die giften schenken aan culturele instellingen. Wanneer iemand 1000 dollar schenkt, dan mag hij 350 dollar aftrekken van zijn inkomstenbelasting. Je kunt dus als burger zelf bepalen aan wie of wat je je geld geeft. Van wie ben je als kunstenaar liever afhankelijk: van de overheid of van sponsors en particuliere instellingen? Ik zou het wel weten.

In een serieuze studie heeft de Franse socio­loog Fréderic Martel, een gewezen culturele attaché bij het Franse consulaat in Boston, laten zien dat via deze ‘belasting­subsidies’ de Amerikaanse overheidsbijdrage aan kunst ten minste even groot is als de directe kunstsubsidies in Europa. In Amerika beslist dus niet een ‘Raad van Cultuur’ wat er met het geld van de belastingbetalers moet gebeuren, maar burgers en particuliere instellingen. Veel democratischer.

Papa en mamma, oom en tante, slagerij Van Kampen en detectivebureau Jansen en Janssen vinden het veel mooier om het kunstproject van de echtvriend van Kuifje te steunen, dan om dat geld aan de overheid over te maken die er vervolgens iets mee doet waar zelfs de minister weinig tot geen invloed op heeft.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden