Om de wereld

Wie was verantwoordelijk geweest als er doden waren gevallen?

Eén kwestie, twee visies: de Amsterdamse blik en een mondiale kijk op de actualiteit. Deze week: cartoonwedstrijd & Pakistan.

Max Pam: 'Geert Wilders zegt dat de profeet moordzuchtig en intolerant is en meteen wordt er moordzuchtig en intolerant gereageerd' Beeld anp

Selffulfilling prophecy

Toen Geert Wilders zijn plan nog niet had opgegeven, dacht ik in mijn naïveteit dat hij de tekeningen van zijn Mohammed-­cartoonwedstrijd zou ophangen in de Vrijdenkersruimte van de Tweede Kamer. Maar die Vrijdenkersruimte ­bestaat allang niet meer. In 2011, in het kader van een verbouwing, is die stilletjes opgeheven.

De Vrijdenkersruimte was een gezamenlijk initiatief van de VVD en de PVV, die toen nog door één deur konden. De ouders van Theo van Gogh waren als eregasten uitgenodigd.

Met een krachtige toespraak verrichtte Mark Rutte op 4 juli 2008 de opening. Hij zei: "Ik had nooit had gedacht in Nederland nog eens de barricaden op te moeten voor het vrije woord." Rutte was toen nog geen premier. Dat was hij wel in 2011, toen de Vrijdenkersruimte sneuvelde.

In de Vrijdenkersruimte hing een uitvergrote ­foto van Theo's van Goghs bundel Allah weet het beter, met dit rijmpje: 'Allah is groot, Allah is machtig, hij heeft een lul van één meter tachtig'. Rutte is er nog langsgelopen. Moest kunnen.

Ook de VVD wilde de Wet inzake de smalende godslastering afschaffen. Maar toen Ruttes kabinet later de Staatkundig Gereformeerde Partij nodig had om overeind te blijven, werd het voorstel tot afschaffing snel ingeslikt. Pas in 2014, toen de SGP was uitgerangeerd, is de wet geschrapt.

En nu zijn de Pakistani woedend op Wilders, omdat de profeet Mohammed weer op het punt stond beledigd te worden. Doodsbedreigingen, protestmarsen, relletjes met misschien wel doden en gewonden, het kan daar gewoon niet op in het land van de islamistische heethoofden.

Zelden is een selffulfilling prophecy zo mooi uitgevoerd. Geert Wilders zegt dat de profeet moordzuchtig en intolerant is en meteen wordt er moordzuchtig en intolerant gereageerd. Je hoeft maar op een knop te drukken.

Intussen zal Mark Rutte wel blij zijn dat de Vrijdenkersruimte niet meer bestaat. De cartoonwedstrijd was op het Binnenhof al verbannen naar 'de goed beveiligde fractieruimte van de PVV'. Een soort staatje in een staat.

Dat maakte het mogelijk dat regering en rest van het parlement kunnen zeggen: "Lieve mensen in Pakistan, wij hebben hier niets mee te maken. Dat is helemaal de verantwoordelijkheid van die gekke Geert, maar reken ons er niet op af".

De diplomatieke diensten hebben al de opdracht gekregen dit standpunt in de islamitische wereld 'uit te leggen'. Het liefst met een bos bloemen en pot lijm.

Rest de vraag wie verantwoordelijk was geweest als er doden waren gevallen. Wilders, die nu kan zeggen dat hij zijn plan heeft afgeblazen? Of ­misschien toch al die schreeuwende Pakistani die elkaar voor een hoger doel best onder de voet wilden lopen?

Max Pam

Elitaire hypocrisie

Tegenwoordig is de wereld ingedeeld in een bonte verzameling van ranglijsten. Je hebt de rijkste landen, armste landen, dichtst­bevolkte landen, gelukkigste ­landen, landen met het beste wiskundeonderwijs, en ga zo maar door.

Wat nog niet bestaat, is een lijst van meest verdorven landen. Die moet er beslist komen en dan nomineer ik met volle overtuiging Pakistan voor een topplaats.

Bij deze voordracht laat ik mij terzijde staan door twee vrouwelijke auteurs: de Nederlandse Betsy Udink en de Brits-Pakistaanse Muna Adil.

Betsy Udink schreef het boek Allah & Eva over haar driejarig verblijf in Pakistan, waar haar man ambassadeur was. Een uiterst deprimerend verslag over een land waar je feitelijk geen kans van slagen hebt als je van lage afkomst, vrouw of niet-moslim bent.

Een land dat wordt gekenmerkt door gruwelijke eermoorden, corrupte overheidsdiensten, draconische wetten tegen godslastering en gevangenissen vol 'overspelige' jonge vrouwen.

Udinks boek is inmiddels ruim tien jaar oud, maar wie de frequente rapportages van Amnesty International en Human Rights Watch een beetje volgt, weet dat de achterlijkheid nog steeds ­regeert in Pakistan.

Muna Adil, mijn tweede paranimf, publiceerde deze week een vlijmscherp artikel in het online-magazine van de gerenommeerde Britse denktank Quilliam. Citaat: '22,6 miljoen Pakistaanse kinderen gaan niet naar school.

Bijna 40 procent van de Pakistanen leeft beneden de armoedegrens. 237 Pakistanen vonden de dood als gevolg van terreuraanslagen in de bloedige verkiezingscampagne in juli.

Maar een van de eerste daden van het nieuwe parlement na de verkiezingen was het unaniem aannemen van een resolutie die een anti-islamitische cartoonwedstrijd van de Nederlandse politicus Geert Wilders veroordeelt.'

Adil zoomt in op wat in zekere zin het ergerlijkste kwaad van Pakistan is: de zelfzucht en hypocrisie van de politieke en bestuurlijke elite, die baadt in weelde, niet zelden een opleiding in het Westen heeft genoten en vaak seculier is ingesteld, maar telkens weer zoete broodjes bakt met militante islamitische groeperingen.

Kenmerkend is het optreden van de nieuwe premier Imran Khan. Hij vergaarde roem als aanvoerder van het nationale cricketteam, woonde en ­studeerde in Engeland, leidde een plezierig leven met barbezoek en amoureuze relaties.

Maar als politicus boog hij steeds meer voor de strenge ­islam. Hij noemde de strijd van de Afghaanse ­Taliban een 'heilige oorlog', fulmineerde tegen het Westen en ondersteunt nu de blasfemiewetten, die maken dat religieuze minderheden voortdurend in angst leven.

Over hypocrisie gesproken: dit Pakistan is de komende twee jaar lid van de VN-Raad voor de Mensenrechten.

Paul Brill

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden