Opinie

'Wie Pride wil vieren moet rest van het jaar ook inclusief zijn'

De Canal Parade een goed feestje? Volgens Manju Reijmer moeten zij die de Pride willen vieren ook de andere dagen van het jaar 'inclusief' zijn naar lhbtqiap+-mensen.

Pride at the Beach Parade in Zandvoort maakt deel uit van Pride. Beeld Remko de Waal/ANP

Meer dan een half miljoen mensen reizen vandaag af naar Amsterdam voor hét queer- en trans-evenement van Europa: de Canal Parade tijdens Amsterdam Pride. Maar voor cis-heteroseksuele mensen - van wie de seksuele identiteit overeenkomt met het biologische geslacht waarmee zij geboren zijn - zou Pride vieren niet vrijblijvend ­moeten zijn.

Een van de eerste dingen die ik over Pride hoorde was 'dat homo's een goed feestje geven'. Het was het meest homovriendelijke wat mijn toenmalige werkgever ooit had gezegd en het schetste meteen een beeld; op de boten feesten homo's en hetero's mee.

Het vertelde mijn 15-jarige onzekere ik ook iets over de acceptatie van lhbtqiap+-mensen in Nederland. Queer- en transmensen zijn anders, maar bij uitzondering van Pride komen we met z'n allen bij elkaar.

Oproep tot bredere 'inclusiviteit'
Onlangs riep Milkshake-organisator Marieke Samallo op tot een bredere inclusiviteit van heterobezoekers bij het festival dat vorige week tegelijk met Pride begon (Het Parool, zaterdag). En de Reguliersdwarsstraat in Amsterdam wil af van haar doelgroepgerichte imago. Dus heteromensen, wees welkom!

Echter, door de overvloed aan bezoekers en bijvoorbeeld de woorden van mijn werkgever al die jaren geleden in midden-Gelderland, zie ik geen enkele reden om aan te nemen dat heteromensen zich niét welkom voelen bij Pride.

Een oproep voor meer 'inclusiviteit' van mensen wiens seksualiteit en gender diversiteit al geaccepteerd worden, voelt dan ook een beetje als roepen dat er meer niet-voetballers naar het WK moeten kijken. Mits de spelers ook 364 dagen per jaar zouden worden onderdrukt.

Pride begon als een demonstratie in juni 1969 in New York met transvrouwen van kleur als Marsha P. Johnson en Sylvia Rivera die zich verzetten tegen de dagelijkse onderdrukking die zij ervaarden van de heteronormatieve maatschappij en diens instituties.

In Nederland kwam Pride als Roze Zaterdag op gang met demonstraties tegen aanvallen op queermannen en -vrouwen door christelijke organisaties. In Amsterdam begon de Canal ­Parade als toeristentrekker, maar de functie van Pride is nu een emancipatoire viering van seksualiteit en genderdiversiteit.

Hier zit de crux. Zoals Linda Duits en Gijs van der Sanden onlangs uitlegden is heteronormativiteit nog overal. Waarom moeten de mensen die ervan profiteren een plek krijgen binnen een viering die er zich inherent tegen verzet?

Er is nog genoeg strijd te leveren qua emancipatie in Nederland. Het aantal meldingen van antihomogeweld in Nederland neemt toe en hoewel meldingsbereidheid hier een rol in speelt, wordt geschat dat veruit de meeste slachtoffers nog geen aangifte doen.

Zeker in Amsterdam wordt antihomogeweld steeds zichtbaarder. In de rest van Nederland is het doorgaans ook geen feest. Begin dit jaar nog werd duidelijk dat een poster van twee zoenende mannen voor Nederland nog een brug te ver was. En dat is slechts de oppervlakte.

Hoge tol
Movisie bracht onlangs het rapport Out On The Streets uit, waar Amsterdamse lhbti-jongeren vertellen dat hun gezinssituatie dermate zwaar is dat ze niet langer thuis kunnen wonen en dak- en thuisloos raken.

En een eerste verkenningsrapport van biculturele transgender mensen in Amsterdam toont aan dat door gebrek aan aandacht van werkgevers tot zorgaanbieders zij vaker in een sociaal-economisch isolement raken.

Manju Reijmer is scenarioschrijver en student sociologie. Beeld Flora Woudstra

Zoals Pride ambassadrice Ana-Paula Lima vorig jaar al zei; 'het is apart dat de focus voornamelijk op witte homomannen ligt tijdens Pride, terwijl de transvrouwen de touwtrekkers voor gelijke rechten waren'.

Niet heteromensen, maar juist gemarginaliseerde lhbtqiap+-mensen verdienen een plek bij Pride. En dat kan geïnterpreteerd worden op de meest basale manier. Hoewel sommige heteromensen ter ondersteuning van queer- en transmensen komen, wil het merendeel waarschijnlijk bootjes kijken, wat drinken en ­selfies nemen met prachtige mensen.

Dit terwijl sommige queer moslima's bewust op de achtergrond blijven om niet te worden herkend, of niet gaan. Voor hen en vele andere gemarginaliseerden uit het lhbtqiap+-spectrum kan naar de Pride gaan een hoge tol eisen.

Of dat nu vermoeidheid van fysiek beperkte of neurodiverse mensen is, door de drukte, of als gevolg van worden gespot op Facebook door je ouders uit huis worden gezet. Terwijl hetero's met hele families en groepen een plek aan de kade innemen, moet een deel van de doelgroep onzichtbaar achterin blijven. Net als altijd.

Mond opentrekken
Queer- en transplekken hoeven niet 'inclusiever' te worden voor cis-heteromensen. Zij moeten juist bewuster worden van de ruimte die ze gaan innemen. Wie Pride wil vieren moet de andere dagen van het jaar ook 'inclusief' zijn voor lhbtqiap+-mensen.

Het kan al zo simpel zijn om rekening te houden met wie er op de achtergrond van je foto's staat voor je ze op social media zet. Of zorgen dat mensen in je omgeving, zoals een werknemer die nog niet uit is over zijn seksualiteit, zich veilig genoeg voelen om te vragen of ze met je mee kunnen.

Maar ook je mond opentrekken als er stigmatiserende grapjes worden gemaakt is nodig. ­Ingrijpen als je op straat geweld ziet. Stemmen op partijen die voor alle queer- en transmensen opkomen, ook als ze vluchteling en fysiek beperkt zijn.

Nederland is nog steeds een heteronormatief land dat queer- en transmensen benadeelt vanwege seksualiteit en genderidentiteit. Als cis-heteropersoon is rekening houden en solidair zijn met hen een prijs die je prima kan betalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden