Opinie

'Wie moet er hier eigenlijk excuses aanbieden?'

De Amsterdamse VVD winkelt selectief in uitspraken van GroenLinks-raadslid Simion Blom en eist dan excuses. Volkomen misplaatst, aldus Reza Kartosen-Wong.

De VVD neemt onvoldoende afstand van relschoppers die grondrechten aantasten, zoals bij de intocht van Sinterklaas in Eindhoven zaterdag. Beeld ANP
De VVD neemt onvoldoende afstand van relschoppers die grondrechten aantasten, zoals bij de intocht van Sinterklaas in Eindhoven zaterdag.Beeld ANP

Onlangs eiste de Amsterdamse VVD-fractie excuses van GroenLinks-raadslid Simion Blom. Volgens de VVD-fractie zou Blom tijdens een vergadering van de raadscommissie Werk, Inkomen en Onderwijs hebben gesuggereerd dat VVD en CDA zich laten inspireren door neonazi's en racistisch zouden zijn.

Ter ondersteuning van haar claim voerde de VVD-fractie een filmpje op dat was gemonteerd en verspreid door Forum voor Democratie. Wat meteen duidelijk wordt, is dat voor het filmpje van 40 seconden erg selectief is geknipt in de hele discussie, die ruim vier minuten duurt.

Blom blijkt helemaal niet te hebben gesteld dat VVD en CDA zich laten inspireren door neo­nazi's, hij had het specifiek over "nieuwe partijen die zich laten inspireren door neonazi­gedachten". De VVD-fractie verspreidt met haar roep om excuses en dat FvD-filmpje dus bewust nepnieuws.

Blom stelde wel dat de VVD een van de politieke partijen is die racisme inzetten voor eigen politiek gewin. Om dit punt te illustreren, noemt hij het onzalige voorstel van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff om criminaliteit in bepaalde wijken zwaarder te straffen. Dijkhoff heeft wijken in het vizier die kampen met hoge werkloosheid, veel criminaliteit en waar meer dan 50 procent van de inwoners van niet-westerse afkomst is.

Het is dus klip en klaar dat Dijkhoff onderscheid maakt op basis van etniciteit en afkomst - een geval van etnisch profileren op meta­niveau - en dat is inderdaad racistisch. Voor sommige inwoners van Nederland wil Dijkhoff het gelijkheidsbeginsel in feite afschaffen, terwijl dat een van de hoekstenen van de Nederlandse rechtstaat is.

Dijkhoff kreeg zware kritiek, ook uit rechtse hoek. Zo stelde het neoconservatieve oud-VVD-Kamerlid Arend Jan Boekestijn onomwonden dat 'de rechtstaat niet meer in goede handen is bij de VVD' wanneer het plan zou worden uitgevoerd.

Racistisch discours
Er zijn meer xenofobe uitspraken van prominente VVD'ers. Neem minister Stef Blok die uiting gaf aan zijn diepgewortelde en diepgevoelde overtuiging dat mensen met verschillende raciale en etnische achtergronden niet kunnen ­samenleven. Blok negeerde daarmee de feiten, bezigde een klassiek racistisch discours en legitimeerde angst en minachting voor Nederlanders van Turkse en andere niet-­westerse afkomst.

Ook premier Rutte maakt onderscheid tussen Nederlandse burgers op basis van etniciteit en afkomst. Overlastgevende jongeren van niet-westerse afkomst noemde hij tuig van de richel. Zij moesten maar 'oppleuren' uit Nederland. Niets van dat alles was uit zijn mond te horen toen het ging om witte rechts-radicalen die protesteerden tegen de opvang van vluchtelingen en zich daarbij schuldig maakten aan racisme, vandalisme, (seksuele) intimidatie en geweld.

Grondrechten
En ook niet toen het ging om de welbekende witte relschoppers die een Friese snelweg blokkeerden, medeweggebruikers in gevaar brachten en vreedzame burgerrechtenactivisten hun grondrechten ontnamen.

Sterker, Rutte en andere VVD'ers toonden begrip voor de inmiddels veroordeelde Friezen. Afgelopen weekeinde kregen dezelfde vreed­zame burgerrechtenactivisten tijdens intochten in Eindhoven en andere steden te maken met geweld en racisme van extremistische pro-Zwarte Pietactivisten.

Reza Kartosen-Wong

mediawetenschapper en publicist

null Beeld -
Beeld -

Rutte reageerde à la Trump door 'Zwarte Pietextremisten' aan beide kanten te hekelen en het racisme en geweld van de witte relschoppers niet specifiek te veroordelen.

Mark Rutte is duidelijk geen premier voor alle Nederlanders.

Alleen wit is gewoon
In onder meer interviews, teksten op de VVD-site, uitingen op sociale media en de afgelopen verkiezingscampagne hanteren Rutte en andere VVD'ers een steeds terugkerende set van racis­tische opvattingen die appelleren aan xeno­fobe en conservatieve kiezers.

Kort samengevat: moslims en mensen van niet-westerse ­afkomst zijn (moreel) inferieur, 'de' Nederlandse/westerse cultuur is superieur, de 'gewone Nederlander' is een witte Nederlander en de 'gewone Nederlander' is het slachtoffer van niet-witte Nederlanders die 'onze' normen en waarden niet respecteren. Ironisch genoeg zijn het juist deze VVD'ers die belangrijke Nederlandse waarden als gelijkheid, tolerantie en vrijheid aan hun laars lappen.

Die racistische denkbeelden zijn onlosmakelijk verbonden met ideologieën van witte superioriteit en onderdeel van een witte identiteitspolitiek. Ze zijn via de VVD ook onderdeel van de mainstream en het dominante discours.

Er kan dus worden gesteld dat de VVD bijdraagt aan de normalisering van xenofobie, zoals Blom terecht stelde. In plaats van in de slachtofferrol te kruipen, zou het de Amsterdamse VVD-fractie dan ook sieren wanneer juist zij excuses aanbiedt voor de racistische uitspraken en voorstellen van VVD-politici.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden