Column

Wie betaalt voor de bereikbare stad?

Ruben Koops Beeld Wesley van Zutphen
Ruben KoopsBeeld Wesley van Zutphen

Het rijk investeert 350 ­miljoen euro in de spoorinfrastructuur rondom Amsterdam. Heugelijk nieuws, want dit is meer dan gehoopt. Het bedrag vormt veruit de grootste punt uit de taart ter waarde van 2 miljard euro die de Haagse coalitiepartijen vorig jaar extra voor mobiliteit hebben vrijgemaakt.

Maar het venijn zit, zoals altijd, in de staart. Staatsecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) gaf gul, maar beroofde de stad in de bijlage van dezelfde brief van een aantal illusies.

Want Van Veldhoven had ook slecht nieuws. 'Gezien de huidige beperkte investeringsruimte en de opgave in andere regio's is er geen financiële ruimte voor aanvullende investeringen tot 2030', schreef zij.

De komende 12 jaar komt er dus geen cent meer bij. En dat geldt niet alleen voor railinfra, ook als Amsterdam nieuwe trams, lightrail of metrolijnen wil aanleggen hoeft de stad niet naar Den Haag te kijken.

Die hand op de knip staat in groot contrast met het Amsterdamse coalitieakkoord, dat ronkt van het optimisme op het gebied van nieuwe ov-infrastructuur. Het college wil inzetten op nieuwe lightrail en ­metroverbindingen, zoals een onderzoek naar de Oost-Westlijn (6 miljard euro) en een onderzoek naar het sluiten van de ringlijn (1 miljard) tussen Centraal en Sloterdijk.

Ook het doortrekken van de Noord/Zuidlijn (1 tot 3 miljard) is een ambitie. Het zijn allemaal kostbare projecten die eigenlijk niet zonder geld van het rijk kunnen worden gefinancierd.

Nu zit er op het gebied van infrastructuur altijd erg veel tijd tussen planvorming en de eerste schop die de grond in gaat, het moment dat de aannemer betaald moet worden.

Optimistisch gezien kan Amsterdam nu hard gaan tekenen en rekenen, om in 2021 als een nieuw kabinet met een gullere staatssecretaris aantreedt, een concrete verlanglijst op tafel te leggen.

Een pessimist wordt erg verdrietig van de woorden van Van Veldhoven. Want in de door de Noord/Zuidlijn getraumatiseerde politiek van Amsterdam zal de planvorming van nieuwe projecten nooit erg concreet worden als er geen zekerheden zijn over het kostenplaatje. Bovendien moet dan ook de naar provinciaal rechts doorgeslagen balans in Den Haag herstellen, voordat gedroomd kan worden over nieuwe metrolijnen.

Er is nog een geitenpaadje uit dit dilemma. Want het staat Amsterdam volgens de staatssecretaris vrij om 'mogelijkheden van alternatieve bekostiging' aan te wenden. Naar verluidt wil Schiphol zo graag de Noord/Zuidlijn doortrekken naar de luchthaven dat een publiek/private samenwerking om dit te financieren tot de mogelijkheden behoort.

Met geld van marktpartijen dus, zoals ooit ook de Wijkertunnel is aangelegd. Lachen gieren brullen natuurlijk dat uitgerekend de eerste Amsterdamse coalitie waar GroenLinks de grootste is, de hand moet ophouden bij het internationale grootkapitaal. Dat wordt even slikken voor de voormalige communisten.

En dan is er nog de eigen portemonnee. Want het vereveningsfonds, waarin de winsten uit grondexploitatie terechtkomen, is volgens het meest recente overzicht voller dan ooit. De komende jaren is er 1,4 miljard beschikbaar en hoe meer grond Amsterdam ontwikkelt, hoe hoger dat bedrag wordt. De Javabrug moet er nog vanaf, maar er blijft genoeg over om serieuze bouwprojecten te financieren.

De staatssecretaris heeft haar kaarten op tafel gelegd. Hoe goed wethouder Sharon Dijksma de weg ook weet in Den Haag, daar valt niets meer te halen. Van Veldhoven dwingt de Amsterdamse coalitiepartijen tot het geven van een antwoord op een interessante vraag: hoe graag willen zij écht investeren in een bereikbare stad?

In het stadhuis wordt al druk gewerkt aan de begroting voor 2019. Mooi op tijd om de daad bij het woord te voegen.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl

null Beeld Steen
Beeld Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden