Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Wethouder Moorman heeft het door, nu de rest van de Nederlandse politici nog

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Financiële onheilsprofeten proberen ons weer eens angst in te boezemen met naargeestige economische voorspellingen. Als boze feeën orakelen ze over recessie en krimp. En met sombere gezichten bezweren ze dat ons welvaartsniveau weleens vijf jaar terug kan vallen. Maar hoe erg is dat eigenlijk? Leefden we in 2017 dan in lemen hutjes en gingen we ’s avonds met hongerige maag naar een bed zonder matras? In de zucht altijd meer geld, meer spullen, meer vakanties, en meer dan de buren te willen hebben, vergeten we vaak dat de grote meerderheid van ons al decennia in enorme welvaart leeft.

Dat is echt niet altijd zo geweest. Zo is er geen reden om jaloers naar het leven van zonnekoning Lodewijk XIV of de latere koningin Marie Antoinette te kijken. Hun imposante en opulente paleis van Versailles was in feite totaal onleefbaar. Er liepen tienduizend mensen en daarnaast een veelvoud aan ratten rond. Het paleis was maar half afgebouwd en er was overal stof en lawaai. Omdat het gebouwd was op moerasland en natuurlijk geen enkele riolering kende, hing er altijd een onverdraaglijke stank.

De aanwezigheid van zoveel mensen die het niet al te nauw namen met persoonlijke hygiëne (Lodewijk liet zich er op voorstaan in zijn hele leven slechts driemaal een bad te hebben genomen) maakte dat er niet veel beter op. De prachtige pruiken van de hofhouding waren volledig geïnfecteerd met luizen. En als die arme Marie Antoinette eens wilde winkelen in Parijs was het tochtje van een kleine twintig kilometer een ware hel in een koets met houten wielen over onverharde wegen met diepe kuilen.

Natuurlijk had de arme Franse bevolking het in de achttiende eeuw nog vele malen slechter. En dat verschil tussen arm en rijk is in de tijd opvallenderwijs een stuk minder veranderd. We weten natuurlijk dat welvaart ook in de huidige tijd ongelijk verdeeld is, maar de nieuwste inzichten in hoe dit leidt tot verschillen in gezondheid en levensverwachting zijn schokkend. Ook in Nederland.

In het vijftien minuten durende Noord/Zuidlijnritje van station Zuid naar station Noord daalt de levensverwachting van de bevolking rond de stations een dikke acht jaar. In vrijwel alle landen om ons heen is ongelijkheid in gezondheid door minder inkomen of opleidingsniveau het belangrijkste onderwerp op de maatschappelijke en politieke agenda. In het nieuwe regeerakkoord wordt er nauwelijks een woord aan gewijd. Preventieprogramma’s richten zich vooral op de gegoede burgerij, maar negeren mensen die dit het hardste nodig hebben.

Het mooie nieuwe boek van Marjolein Moorman gaat over kansongelijkheid in de Nederlandse samenleving en het onderwijs. Voor gezondheid is het verhaal dus niet veel anders en dit zou een politieke prioriteit moeten zijn. Wethouder Moorman heeft dat door, nu de rest van de Nederlandse politici nog.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden