Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Wet 3 van de onderwereld: elk verraad wordt gestraft met de dood

PlusTheodor Holman

Dertien mannen zitten in een mooi maar klein restaurant in een kleine plaats in Umbrië aan tafel. Ze eten pasta. Op tafel flessen rode wijn en water. Ze praten zacht met elkaar. Ze zijn het met elkaar eens, want ze blijven knikken.

Dan komt er een Veertiende Man. Hij is beter gekleed dan de anderen. De andere mannen glimlachen naar hem. Zijn het angstlachjes?

Het lijkt op een scène uit een maffiafilm en ik zou het zonde vinden, want ik ben een romanticus, als ik hier niet de maffia zou zien, niet iets van de verwevenheid tussen boven- en onderwereld.

“Niet zo kijken!” hoor ik naast me.

Ik doe wat wordt gezegd.

“Zo werkt het,” doceer ik, “de hoofdjongen geeft een opdracht aan een mindere, die geeft het door aan iemand die onder hem staat, en die gunt het aan een aannemer die erbij wil horen of domweg het geld nodig heeft.”

“Zit je aan Peter R. de Vries te denken?”

De Veertiende Man houdt een toespraak. Er wordt hardop gelachen. Na afloop klapt men.

Wet 1 van de onderwereld is: hou je niet aan de wet.

Wet 2 is: doe alsof je je aan de wet houdt.

Wet 3 is: elk verraad wordt gestraft met de dood, zelfs klein verraad.

“De hoogste in de hiërarchie kan alleen goed functioneren als hij geen doodsangst kent. Wie doodsangst bezit, heeft iets wat het waard is om voor te leven, wat uitstijgt boven het materiële. Je liefde, je kinderen, je ouders. Dan ben je kwetsbaar. Hoe kan het dat er mensen bestaan die geen doodsangst kennen?”

“Blijf er nou niet mee bezig, eet je pasta.”

Ik blijf er wel mee bezig en draai het om. Als men mij zou afpakken wat mij het dierbaarst is, zou mijn doodsangst afnemen. Ik zou kunnen doden wie mijn kind of kleinkind doodt. Of mijn vrijheid. Een mens toetst de waarde van zijn eigen leven aan wie en wat hem dierbaar is.

De mannen hebben iets slijmerigs tegenover de Veertiende Man. Maar dat kan komen omdat ze zorg hebben voor hun dierbaren. Ze willen het misschien iets beter krijgen voor hun kinderen, hun vrouw. Ze zijn vast bang.

Je strikt aan de wet houden vereist een zekere intelligentie. Je moet je kunnen voorstellen en kunnen beredeneren welk voordeel het voor je oplevert om je aan de wet te houden. Sommigen zijn daarvoor te schlemielig.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden