Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Welke democratie verdedigen we straks?

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

“We moeten ook onszelf beschermen.”

De deskundige op de radio meent dat we inderdaad één of ander raketsysteem aan Oekraïne kunnen leveren, maar dat we aan de woorden van Valerius moeten denken: ‘O Nederland, let op u saeck, / de tyt en stont is daer, / op dat nu inden hoeck niet raeck /u vryheyt…’

Onze vrijheid.

Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat het goed leven is in Nederland. Hoelang nog, is onzeker, maar we kunnen nog heel wat plaatsen naar beneden indien het zorgelijker wordt.

Hoe komt het dat het ons redelijk goed gaat?

Ik vermoed door onze geringe afmetingen.

Ik bedoel: hoeveel last heeft de mier van de leeuw?

Een goede defensie lijkt mij ook verstandig, en de havens van Rotterdam en Vlissingen dienen zeker te worden beschermd, maar als een ander land kwaad wil, maken we niet veel kans.

In mijn pacifistentijd heb ik weleens gedacht: van die miljarden die we aan wapentuig besteden zou je eigenlijk een flink deel moeten uittrekken om onze democratie te onderhouden en te versterken. Onze rechten en vrijheden. Vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst, noem maar op. Het onderhoud (en de uitbreiding) van die vrijheden beschermt ons land beter dan een koord van tanks aan onze grens.

Maar de Oude Hol ziet het omgekeerde gebeuren. Onze democratie staat steeds meer onder druk – men roept vaker om verbodsbepalingen (zelfs de taal moet worden opgeschoond) – wat we compenseren met meer wapens voor onze defensie.

Welke democratie verdedigen we straks?

Het is de vraag die we – jonge studentjes – ons vijftig jaar geleden ook stelden. Ik zwalkte van ‘Uw rechtstaat is de mijne niet’ naar ‘hoe kleiner de overheid, hoe gelukkiger een land.’ Ik ben nog niet helemaal naar het midden opgeschoven.

Wel weet ik: hoe kleiner het land is, hoe meer vrijheden je je kunt permitteren. Maar hoe meer vrijheden een land heeft, hoe minder zin de bevolking heeft te vechten (ze hebben zinvollere dingen te doen). En hoe minder zin een volk heeft om te vechten, hoe zwakker het wordt.

Soms denk ik dat het een vreemd spel met de dood is.

Wanneer je je eigen leven zinvoller vindt dan je land dan vlucht je, want je wil nog niet dood. Begrijp je dat je je land moet verdedigen om goed te kunnen leven, dan ga je de strijd aan met het risico te sterven.

“We moeten onszelf beschermen,” is een dubbelzinnige uitspraak.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden