Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

‘Weet je nog dat je nationalisme fascistisch en nazistisch vond, Theodor?’

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Af en toe hoor je dat Rusland het ‘humanitair oorlogsrecht’ heeft geschonden.

Raak je de donder.

Het is oorlog!

In een oorlog schenden alle partijen alle vormen van humaniteit.

Menselijkheid zit een overwinning namelijk in de weg.

En de geschiedenis gedraagt zich soms als een toverbal; de helden bleken verdomde opportunisten, de vijanden beter dan ik dacht.

In een ver, ver, ver, verleden vonden we Kissinger een oorlogsmisdadiger. Tegenwoordig ziet men hem toch als een held.

We vonden Churchill een held, onlangs hoorde ik dat hij gewetenloos was. Kennedy, idem dito. Het kost me moeite mijn persoonlijke held Jean Paul Sartre als held te zien, toch blijf ik aan hem loyaal, maar ik hou me wat op de vlakte wanneer het gesprek over hem gaat. Ik kan zo doorgaan, want al neemt door de ouderdom mijn gezichtsvermogen af, sommige zaken zie je scherper.

Zo ook dat oorlogsrecht niet kan bestaan. Het is prachtig dat het er is, maar het is onmogelijk om je aan alle oorlogswetten te houden. Het overtreden van een oorlogswet, nogmaals, brengt de overwinning dichterbij.

Reken maar dat gevangen genomen Russische soldaten even slecht worden behandeld als gevangen genomen soldaten van Oekraïne. Reken maar dat beide kampen verkrachten, plunderen, het recht in eigen hand nemen. In een oorlog keert de oerstaat van de mens terug en bestaat de beschaving alleen in de verbrande boeken uit de gebombardeerde bibliotheek.

Kan je een gek tot rede brengen?

De vraag is dan: wat is gek? En wat is rede?

Als de gestoorde elk uur applaus krijgt van een publiek waarin ook artsen, psychiaters, rechters en journalisten zitten, waarom zou de gek dan gek zijn?

Ik neem soms de toverbal wel eens uit mijn mond.

“Weet je nog dat je nationalisme fascistisch en nazistisch vond? Hoe denk je daar nu over Theodor?”

Niet dat ik niet hou van Italië, Frankrijk, Rusland, Engeland, maar hier ben ik thuis. Natuurlijk zou ik in elk ander land kunnen leven, maar hier kan ik me het beste vasthouden aan mijn eigen hersenspinsels. Ben ik bereid te sterven voor het behoud van mijn land? Stel dat ik ‘nee, nooit!’ zou zeggen, wat heeft verzet dan voor zin? Ik ben dankbaar voor het verzet dat destijds is gepleegd. Ik bedoel het daadwerkelijke verzet dat mensen zonder proces liquideerde, dat overvallen pleegde, dat papieren vervalste, die meenden dat er boven de heersende moraal nog een andere moraal was.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden