Art Rooijakkers met kinderen. Beeld Artur Krynicki.

Weet hoe je met geheimen moet omgaan

Plus Art Rooijakkers

De tweeling Puk en Keesje, geboren in 2017, zijn kinderen van de 21ste eeuw. Wat houdt dat in en hoe ziet hun leven straks eruit? Vader Art Rooijakkers gaat op onderzoek uit. Vandaag: Hebben mijn dochters nog geheimen?

Onze privacy is dood, wat Mark Zuckerberg ook beweert met zijn misdienarengrijns. Dat gevoel bekroop me na het zien van de onheilspellende film The Great Hack over het Cambridge Analytica-schandaal. Daarin vertelt de maker dat waar nu over vrijwel elke volwassen Amerikaan op basis van zijn of haar onlinegedrag vijfduizend datapunten zijn vastgelegd, dat aantal zal groeien naar 70 duizend wanneer zijn 8-jarige dochter volwassen wordt. Wat je leuk vindt, waar je voor vreest en ook wat je eigenlijk geheim wil houden – die gegevens worden gecombineerd tot een profiel dat verkocht wordt aan elk bedrijf dat maar genoeg biedt. Mijn dochters zijn een paar jaar jonger, dus wat betekent dat voor hen?

Ik bel Maurits Martijn, die samen met De Correspondent-collega Dimitri Tokmetzis het boek Je hebt wel iets te verbergen over het levensbelang van privacy schreef.

Nadat hij me heeft toegesproken over het feit dat ik foto’s van mijn dochters op instagram heb staan – want zitten zij daar wel later op te wachten en geef ik zo zelf niet te veel van hun privacy weg? – begint hij aan een betoog over de andere reden dat onze privacy onder druk staat: alle informatie die over ons verzameld wordt zonder dat we het doorhebben. “Als je alle lijnen doortrekt, en die worden niet onderbroken, zijn we op weg naar een dystopische wereld. Het wordt praktisch onmogelijk om je onbespied te bewegen.”

Is het überhaupt nog mogelijk om geheimen te hebben in de nabije toekomst? Andreas Wismeijer, verbonden aan Tilburg University en gepromoveerd op de psychologie van geheimen denkt van wel. “Geheimen zullen altijd blijven bestaan, alleen de manier waarop we ze proberen te bewaren wordt steeds ingewikkelder omdat onze digitale voetprint steeds groter wordt.”

Wismeijer legt uit dat geheimhouding door de eeuwen heen altijd dezelfde functie heeft gehad; jezelf of anderen beschermen tegen negatieve reacties. “Het hebben van geheimen is een grondrecht en een basale menselijke behoefte, net zo gewoon als ademen.”

Volgens Maurits Martijn gaat privacy en dus ook geheimhouding over het kunnen maken van de keuze wat je van jezelf wil laten zien. ”Jij bent op de bank bij je schoonmoeder anders dan in bed met je vriendin, mag ik hopen. Privacy maakt dat mogelijk. Het is een voorwaarde om een autonoom mens te zijn met eigen gedachten, ideeën en dromen.” Maar dat wordt steeds lastiger nu we online gemonitord worden. “Dat heeft effect; het feit dat er mee wordt gekeken of de verwachting dat er mee wordt gekeken. Daardoor pas je je gedrag aan.” Volgens de schrijver is het bewustzijn hierover een stuk groter dan drie jaar geleden toen hun boek uitkwam. “Ik hoop dat hier een revolutionaire tegenbeweging tegen opstaat die de vraag stelt ‘hoezo doen we dit en is dit allemaal wel nodig?’

Tot het zover is, wijst Wismeijer me op mijn rol als opvoeder. Ik moet mijn kinderen leren om te gaan met geheimen door ze het recht geven om zelf te beslissen wat ze willen delen. “Je moet ze niet dwingen tot volledige openheid. Probeer zelf maar eens een hele dag 100 procent open en eerlijk te zijn tegen iedereen. Ik verzeker u dat het een lange dag zal worden.”

Voor deze rubriek werkt Art Rooijakkers ­samen met studenten (Condor) van de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden