Lezersbrief

‘Wees blij dat comedians en makers spijt hebben van grappen’

"Ik vind het overigens ook vreemd dat alle series en films waarschuwende labels hebben voor seks en geweld, maar niet voor alle (vaak subtiele) vormen van racisme – de reinste vorm van geweld?"Beeld anp

In Het Parool van zaterdag stelt Arthur Umbgrove de vraag of we in retrospectief censuur moeten plegen. In zijn antwoord hierop signaleer ik een aantal denkfouten.

Allereerst schrijft hij dat je je op een hellend vlak van zelfcensuur begeeft zodra je satire beperkingen gaat opleggen. Umbgrove vraagt zich niet af waarom het überhaupt noodzakelijk is om grappen te maken over zwarte mensen, gehandicapten, homo’s, transmensen of andere gemarginaliseerde groepen. Want als satire een spottende kunstvorm is, met het doel mensen een spiegel voor te houden, kritiek te leveren, of iets duidelijk te maken, dan vraag ik me af wat hier nou eigenlijk duidelijk gemaakt moet worden. Is er misschien iets mis met zwarte mensen, moslims, Joden, homo’s en transmensen? Ik denk het niet. Er is wel iets mis met witte mensen die zich niet bewust zijn van hun privilege, islamofoben, antisemieten, homo­foben en transfoben. Laten we daarom vooral dáár grappen over maken.

Ook lijkt Umbgrove niet bekend te zijn met witte suprematie – het door witte mensen gedomineerde wereldsysteem waarbij mensen van kleur niet in de positie zijn om zich op gelijke voet te verzetten. Waarbij, zoals Defano Holwijn zo goed stelt, zwarte mensen altijd 1-0 achter staan, nog voordat de wedstrijd is begonnen. Het is daardoor laag en beneden peil om als wit persoon stereotyperende grappen te maken over zwarte mensen. Grappen kunnen racistisch zijn, maar racisme is niet grappig. En al helemaal niet als het met het volle bewustzijn gebeurt.

Ik vind het overigens ook vreemd dat alle series en films waarschuwende labels hebben voor seks en geweld, maar niet voor alle (vaak subtiele) vormen van racisme – de reinste vorm van geweld?

Wellicht voelt de huidige ‘beeldenstorm’ allemaal wat te radicaal voor Umbgroves fragiliteit, maar het is mijns inziens de enige manier om racisme de kop in te drukken.

Het spijt me, Umbgrove, dat jouw geliefde satire, waarin allerlei vormen van onderdrukking gevierd en misbruikt worden, het moet ontgelden in het streven naar een eerlijke samenleving waarin niemand onderdrukt wordt.

Daarom zou ik zeggen: wees blij met alle hervormingen. Wees blij dat Netflix racistische crap weghaalt omdat het een antiracistisch beleid voert, en niet, zoals jij stelt, het uit angst voor ophef weghaalt. Wees blij dat makers spijt hebben. Want spijt is het erkennen van je fouten en het erkennen van je fouten is de eerste stap naar daadwerkelijke verandering.

Jill Mathon (schrijver), Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden