Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

We zijn terecht boos, en toch betalen we mee aan de ploertensloep van Jeff Bezos

PlusJohan Fretz

Johan Fretz

Toen bekend werd dat de iconische Rotterdamse brug De Hef mogelijk tijdelijk moet worden ontmanteld om een reusachtig zeiljacht van de steenrijke Jeff Bezos te laten uitvaren, kon je de respons wel uittekenen. Dat een man wiens bezorgers in flessen plassen omdat ze anders hun targets niet halen, een man die zijn eigen personeel praktisch dwong geen vakbond op te richten, dat zo’n man een icoon van een havenarbeidersstad kan laten afbreken, leidde tot hevige verontwaardiging.

Logisch, toch voelt die emotie steeds vaker als een plichtmatige invuloefening. We delen zo’n bericht massaal: ‘Schande! En hoe symbolisch!’ Er komen een paar memes, haha, even liken en hop: wij kunnen weer door. ’s Avonds kijken we op de bank lekker een filmpje. Gewoon via Amazon Prime, dus feitelijk betalen we zelf ook nog mee aan die ploertensloep.

Waarom de woede over zulke kwesties altijd weer doodslaat, en daarom steeds zinlozer aanvoelt, laat zich eenvoudig raden. Ten eerste: het ís zinloos, in praktische zin. Dat wij een trieste metafoor zien voor de extreme kloof tussen arm en rijk en dat digitaal luidkeels laten weten, zal Jeffrey Preston Bezos een rotzorg zijn. Die brug gaat hoe dan ook uit elkaar. Dat staat nu al vast.

Een man die naar Mars wil, laat zich echt niet tegenhouden door wat boze quotejes op RTV Rijnmond van GroenLinks. Aboutaleb en zijn wethouders zullen straks iets zeggen als ‘De bouw van jachten biedt belangrijke werkgelegenheid voor de regio’, ‘Dit brengt economische voorspoed en mogelijkheden voor de stad’. En dan is er nog de gigantische groep mensen die zelf helemaal geen baat heeft bij de enorme vermogenskloof, maar desondanks nu al roept: ’Ach, wat een gezeik, wat een sneue jaloeziehaat weer.’

Een van de grootste successen van het neoliberale project is dat het ons er na veertig jaar ten diepste van heeft doordrongen dat er geen alternatief is. Hoe anders verklaar je de populariteit van de overtuiging dat succes uitsluitend een individuele keuze is, en dat iedereen die zich opwindt over puissante zelfverrijking ten koste van de arbeidersklasse gewoon afgunstig is.

Sowieso nogal sneu, aangezien niemand jaloers hoeft te zijn op de megalomane, materiële wansmaak waar veel superrijken het brandende gat in hun ziel mee proberen te dichten (of het formaat van bepaalde edele delen mee trachten te compenseren). De politiek paait ons ondertussen rustig verder met trickle-down economics, het idee dat de rijkdom van de happy few dankzij radicale deregulering, altijd terugvloeit naar de samenleving. Maar dat idee is allang een leugen gebleken.

Zelfs nu in alle haarvaten van de samenleving duidelijk is geworden dat het neoliberalisme keihard heeft gefaald, denk je bij zo’n Bezos-rel zelf ook even: ‘Maar als hij die boot niet meer in Rotterdam bestelt, is de working class dan echt de pineut?’ Het antwoord is: ja. Maar juist daarom is het hoogtijd voor systeemverandering, niet voor lafjes bijsturen. Ik vroeg me trouwens nog wat af: hoeveel flessen om in te pissen zouden er eigenlijk in Jeffs nieuwe boot passen?

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft elke zaterdag een column voor Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden