Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

‘We zijn alleen vredelievend als het geld oplevert’

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

‘Oké, dan wordt het een wereldoorlog.”

“Hoezo?”

“Nou, Rusland tegen Oekraïne, China tegen Taiwan en Amerika. Israël versus de Palestijnen en Iran zal nog wel ergens een conflict hebben en dat gevoegd bij een klimaatcrisis, inflatie, een crisis in de democratie, een kloof tussen rijk en arm en opkomend fascisme en nazisme. Iedereen is onrustig. Wie zich geen slachtoffer voelt, is toch slachtoffer. Binnenkort worden de begraafplaatsen als bouwkavels verkocht om er flats voor jongeren neer te zetten, maar vanwege het gebrek aan grondstoffen kunnen die niet worden gebouwd. Alles kapot en onbruikbaar maken, heet tegenwoordig activisme...”

“Stop even! We krijgen dus volgens jou een wereldoorlog en wat moeten wij dan?”

“Je bedoelt, behalve kanonnenvlees leveren zodat we onze kleinkinderen verliezen?”

“Ja, wat moeten jij en ik?”

“Mensen van onze leeftijd zijn zelden helden. Als ze al held zijn, is dat per ongeluk of uit een vorm van domheid die toevallig goed heeft uitgepakt. Ik denk er vaak aan: wat als ik geboren was als een goedmoedige Beier in de Tweede Wereldoorlog of nu als een Rus ergens in zo’n gebied waar Poetin zijn soldaten vandaan haalt; hoe zou ik dan hebben gedacht? Het blijft me maar bezighouden. Jongens en meisjes die ook Anton Tsjechov en Ivan Toergenjev hebben gelezen en misschien ook Jean-Paul Sartre en Ludwig Wittgenstein kennen en Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Kennen ze Primo Levi niet, of Anne Frank? Is daar geen onderwijs over gegeven?”

“Kijk naar ons. Ik weet zeker dat iedereen in het Nederlands onderwijs heeft gehoord van Annie M.G. Schmidt, Anne Frank, Primo Levi, Martin Luther King… Iedereen. En toch… We zijn alleen vredelievend als het geld oplevert en als we goed kunnen verdienen aan gaskamers en of stadions in totaal foute regimes, bouwen we ze snel en efficiënt.”

“Wat somberen we fijn.”

“Ik denk vaak dat we bang zijn voor vrede en zinloosheid.”

“Te veel vrede verveelt.”

“En wat moet je met het leven als je beseft dat het leven zinloos is?”

“Ja, laten we een oorlog beginnen. Als we winnen, krijgen we een standbeeld en als we verliezen, komen we in een geschiedenisboek terecht. Dat gebeurt de meeste mensen niet en is dus ook op een bepaalde manier eervol. Iedereen kent Hitler, niemand mijn vader, terwijl die uit louter goedheid bestond. Laat staan dat iemand mijn moeder kent.”

“Maar goed, het wordt dus waarschijnlijk een wereldoorlog.”

“Nieuwe mensen, nieuwe steden, nieuwe landen.”

“Nieuwe begraafplaatsen, nieuwe herdenkingsmonumenten, nieuwe leiders.”

“Het woord nieuw maakt het aantrekkelijk.”

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden