Opinie

‘We mogen de vluchteling ook nu niet vergeten’

Hoewel het coronavirus in Nederland alle aandacht opeist, moeten we wel oog zien te houden voor oorlogsslachtoffers in het buitenland, stellen Jaïr Stranders en Thijs Middeldorp van Comité Herdenking Februaristaking 1941. 

De situatie in de vluchtelingenkampen, zoals hier in Moria op Lesbos, wordt alleen maar nijpender.Beeld REUTERS

De coronamaatregelen brengen een groot deel van onze vrije samenleving tot stilstand ter bescherming tegen een piek in corona-infecties. Dit doet onwerkelijk aan. Zoals premier Mark Rutte afgelopen maandag zei, zitten we in een achtbaan die steeds sneller gaat rijden. “Je vraagt je af: gebeurt dit echt? Dit is ongekend voor landen in vredestijd.”

De Franse president Macron zei maandag dat zijn land in een staat van oorlog is. En inderdaad, voor sommigen komt het in de buurt van zoiets anders onwerkelijks, al hebben wij dat binnen onze grenzen 75 jaar geleden voor het laatst meegemaakt en hebben alleen de oudste generaties de bezetting in Nederland aan den lijve ondervonden.

Terwijl het op het moment van schrijven nog onduidelijk is wat er dit jaar op 4 en 5 mei staat te gebeuren, vieren we al sinds september in Nederland 75 jaar vrijheid. We herdenken de 102.000 Nederlandse Joden, duizenden Roma en Sinti en verzetsmensen die tussen 1940 en 1945 zijn vermoord, we vertellen over hoe homoseksuelen, gehandicapten en anderen werden gemarginaliseerd, hoe ons land, inclusief de overzeese koloniën, en de hele wereld driekwart eeuw geleden werden geteisterd door onderdrukking, fragmentatie en dood. De opdracht is nog altijd ‘Dat Nooit Weer!’

Grens Turkije-Griekenland

Met diverse herdenkingen en vieringen houden we ons moreel besef wakker, en onderzoeken we onze moraal tegelijkertijd. Dat geldt voor 4 en 5 mei, maar net zo goed voor de andere belangrijke herdenkingsmomenten in de jaarkalender, zoals de Internationale Holocaust Herdenking op 27 januari, de herdenking van de Februaristaking op 25 februari, de Nationale Indië Herdenking op 15 augustus en de Slavernijherdenking op 1 juli.

Dat morele besef houden we niet wakker om er vervolgens niets mee te doen. Veel mensen verbazen zich er met ons over hoe afgelopen week – dit keer waarschijnlijk door toedoen van de eigen zorgen rondom de coronacrisis – door de nationale media nauwelijks stilgestaan is bij negen jaar oorlog in Syrië.

Ook al maakt onze samenleving een ongekende crisis mee, dan nog moet de situatie van de Syrische vluchtelingen onze aandacht krijgen: opnieuw vluchten duizenden mensen uit het Syrische Idlib voor het tomeloze en uitzichtloze geweld, Turkije zet de grens naar Europa open, minderjarige en alleenstaande migranten zoeken een veilig heenkomen en de situatie bij de grenzen is onmenselijk en onhoudbaar. En nu er in de vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden ook grootschalige coronabesmet­tingen dreigen te komen en hulporganisaties vertrekken, wordt de situatie alleen maar nijpender.

Tweede Wereldoorlog

De hiermee verbonden drama’s gaan ons aan, om tal van praktische, politieke en vooral mo­rele redenen. Het is niet te accepteren dat onze Europese overheden, en daarmee in zekere zin wijzelf, niet in staat zijn om tot een bevredigende oplossing van het vluchtelingenvraagstuk te komen.

Met de Tweede Wereldoorlog in herinnering zijn wij het aan elkaar en aan de samenleving verplicht om de waarde van het stilstaan bij gruwelijkheden uit het verleden invulling te geven door het in beweging komen als er in het heden een beroep wordt gedaan op onze medemenselijkheid.

Premier Rutte gebruikte maandag in zijn indrukwekkende toespraak het woord solida­riteit, en riep ons op naar elkaar om te kijken. Laten we die broodnodige solidariteit niet beperken tot onze eigen landsgrenzen, en laten we als individu, stad en land waar mogelijk bijdragen aan humane opvang en ondersteuning van vluchtelingen.

De auteurs van dit stuk zijn gezamenlijk voorzitter van het Comité Herdenking Februaristaking 1941. Zij schreven dit artikel op persoonlijke titel.

Thijs Middeldorp is organisator van diverse ­activiteiten op 4 en 5 mei.Beeld -
Jaïr Stranders is artistiek leider van Theater na de Dam op 4 mei.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden