Michiel Couzy. Beeld Artur Krynicki
Michiel Couzy.Beeld Artur Krynicki

Wat wil Lodewijk Asscher straks?

PlusRepubliek Amsterdam

Het vertrek van Lodewijk Asscher als partijleider van de PvdA was deze week groot Haags nieuws, maar zijn aftreden is ook in de Amsterdamse Stopera met veel belangstelling gevolgd. En in de ambtswoning.

Want Asscher, groot geworden in de stadspolitiek, heeft straks zijn handen vrij om zijn grote droom te vervullen: burgemeester worden van zijn geboortestad.

Eind 2019 liet de PvdA’er tussen neus en lippen door weten dat hij het burgemeesterschap in zijn stad ambieert. Nu nog niet, haastte hij erbij te zeggen, want het past een fractievoorzitter van de PvdA in de Tweede Kamer natuurlijk niet openlijk te solliciteren naar een andere baan en zeker niet als dat ambt al is vervuld: Femke Halsema was toen net anderhalf jaar burgemeester. “Als ik later groot ben,” zei hij.

Welnu, Asscher is alweer een stukje groter geworden en is straks niet meer politiek actief. Met het uitspreken van deze ambitie, vast niet per ongeluk, zal zijn naam voortdurend vallen als de termijn van Halsema het einde nadert. Asscher is niet zomaar een naam. In Den Haag is hij weliswaar op een zijspoor beland, maar in Amsterdam spreekt hij nog altijd tot de verbeelding.

Hij maakte hier razendsnel politiek carrière. Eerst als raadslid en vanaf 2006 als jonge wethouder, die openlijk het kabinet uitdaagde in een strijd om de zeggenschap over Schiphol en internationale bekendheid vergaarde door raamprostitutie op de Wallen niet meer als vanzelfsprekend te beschouwen. Asscher behaalde als lijsttrekker, met hulp van toenmalig nummer twee Ahmed Aboutaleb, een enorme verkiezingsoverwinning, waarbij de PvdA bijna een meerderheid in de raad vergaarde. Al snel zoemde zijn naam rond in Den Haag en uiteindelijk vertrok hij naar het kabinet-Rutte II.

Na het vertrek van Job Cohen was hij korte tijd waarnemend burgemeester in Amsterdam en iedereen zag hoe trots hij was met de ambtsketen om zijn nek.

Voor Halsema is Asscher een bedreiging. Niet alleen vanwege zijn naam, maar ook door zijn ervaring als minister en vice-premier. Natuurlijk, de toeslagenaffaire is een smet op zijn blazoen, maar nu hij zelf de regie heeft gevoerd over zijn aftreden, zal deze tegenslag hem niet eindeloos achtervolgen. Zeker niet in 2024, als de eerste termijn van Halsema eindigt.

Bovendien: Asscher zal niet alleen aanhang hebben in zijn eigen partij, maar ook, bijvoorbeeld, bij oppositiepartij VVD. Die zal de PvdA’er als een minder progressieve kandidaat beschouwen dan GroenLinks-coryfee Halsema. Niet voor niets kon PvdA’er Carolien Gehrels in 2018 op steun van de VVD rekenen toen ze met Halsema de strijd aanging om het burgemeesterschap.

De komende gemeenteraadsverkiezingen zijn daarom niet alleen belangrijk voor de toekomst van Amsterdam, maar ook voor die van Halsema. Als de PvdA in maart 2022 GroenLinks onttroont als grootste partij – waarom niet? – dan wil de partij vast de traditie herstellen dat de burgemeester van de hoofdstad een sociaal-democraat is. Maar ook als de PvdA niet wint, dan kan de partij met bijvoorbeeld VVD alsnog een factor van betekenis vormen. Fans van Asscher in de raad kunnen zijn komst alvast bespoedigen door Halsema nog harder aan te pakken.

Niemand weet of Femke Halsema een tweede termijn ambieert, maar dat is niet onwaarschijnlijk. Als zij verder wil, is zij normaal gesproken de eerste keuze en zal Asscher zich niet zomaar als kandidaat opdringen. Maar toch. Zijn naam zal de komende jaren boven de markt zweven en daar moet Halsema mee leren leven.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? m.couzy@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden