Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Wat we allemaal terugkrijgen voor onze hoge zorgkosten, verzwijgen de rapporten

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Opnieuw regende het de afgelopen weken rapporten over de kosten van de gezondheidszorg. Diep deprimerende verhalen over onhoudbare financiën in de komende decennia en honderden pagina’s met rampspoed van achtereenvolgens het RIVM, de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), de Nederlandse Zorgautoriteit en het Zorginstituut Nederland. Ik denk weleens, een tikje brutaal, dat we al flink kunnen besparen door huis te houden in die wirwar van raden en instituten met elk een luxueus personeelsbestand en kennelijk overlappende activiteiten.

De WRR rekent somber voor dat, als we niets doen, de zorgkosten in 2060 ruim verdubbeld zullen zijn. Best interessant om het rapportje achter die berekening eens goed door te lezen. Daaruit blijkt een tikje minder droefgeestig beeld. Want in de komende 40 jaar groeit ons bruto nationaal product natuurlijk ook. En dan blijkt dat het aandeel van de uitgaven aan zorg slechts te stijgen van ongeveer 15 procent nu tot 20 procent in 2060. Klinkt misschien toch een beetje minder spectaculair. En hoe erg is het eigenlijk dat een welvarend en beschaafd land als Nederland 15 of zelfs 20 procent van het gezamenlijke inkomen uitgeeft aan gezondheidszorg, ouderenzorg en gehandicaptenzorg?

Ook wordt voortdurend vergeten dat de kosten van geneeskundige zorg in Nederland vergeleken met het buitenland eigenlijk laag zijn, waarschijnlijk door de uitstekende en unieke rol van onze huisartsen en wellicht ook door inmiddels te karige ziekenhuiscapaciteit. Daarentegen zijn de kosten voor verzorging extreem hoog in ons land, omdat we hebben besloten veel zorg voor zieke familie en buren, zoals huishoudelijke hulp, uit te besteden aan zorgorganisaties.

Ook vertellen die rapportschrijvers nooit dat de toegenomen kosten van zorg ook heel wat hebben opgeleverd. Want al die economen en beleidsmakers spreken nooit over de halvering van sterfte aan hart- en vaatziekten en de indrukwekkende verbetering in overleving van kankerpatiënten. Ze melden ook niet dat rolstoelen voor reumapatiënten de wereld uit zijn, dat cochleaire implantaten wonderen doen voor dove kinderen, of dat neurostimulatoren het leven van parkinsonpatiënten sterk kunnen verbeteren.

In veel toekomstscenario’s krijgen ouderen de schuld van de toegenomen kosten. Ook dat blijkt bij nadere beschouwing maar zeer ten dele juist. Ongeveer een derde van de toegenomen zorgbudgetten wordt door veroudering verklaard, de rest is grotendeels veroorzaakt door technologische vooruitgang of extreem dure nieuwe geneesmiddelen. Dus wellicht ligt het antwoord op de kostenstijging vooral in het beteugelen van onnodige zorg en verspilling (door experts geschat op minstens 10 procent van de zorguitgaven) en een serieus prijsbeleid voor onnodig dure geneesmiddelen en medische hulpmiddelen. En zolang we niet allemaal bereid zijn boodschappen voor kwakkelende buren te doen of te gaan stofzuigen bij je zieke moeder, moeten we gewoon maar accepteren dat we daar iets meer premie en belasting voor betalen.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden