Art Rooijakkers Beeld Artur Krynicki.

Wat leren mijn dochters straks op school?

Plus Art Rooijakkers

De tweeling Puk en Keesje, geboren in 2017, zijn kinderen van de 21ste eeuw. Wat houdt dat in en hoe ziet hun leven straks eruit? Vader Art Rooijakkers gaat op onderzoek uit. Vandaag: wat leren mijn dochters straks op school?

Ergens in de vorige eeuw, toen ik op een keurige katholieke Brabantse basisschool zat, had ik een leraar die gek was op spreekwoorden. Ik heb er een krankzinnige kennis van gezegden aan overgehouden. Of ik daar iets aan heb? Ach, je kunt nooit weten waar een paling kruipt. Toch is dit soort kennis volgens sommige onderwijsgoeroes in deze tijden van Google steeds minder belangrijk. Kinderen moeten 21ste-eeuwse vaardigheden leren: ­kritisch denken en mediawijsheid bijvoorbeeld. Dus krijgen mijn dochters straks heel ­ander onderwijs?

“Als het om basisonderwijs gaat, zou het me zeer verbazen. We moeten allemaal leren lezen, rekenen en spellen,” zegt professor Anna Bosman van de Radboud Universiteit. “De veronderstelling dat ons hoofd in een nieuwe eeuw anders werkt dan in de vorige, is wonderlijk. Zo snel evolueren we niet. Elke eeuwwisseling doen we alsof er iets magisch gebeurt terwijl de aarde zich niets van de jaartelling aantrekt.”

Minder focus op kennis en meer op vaardigheden als samenwerken en problemen oplossen. Begin er niet over bij hoogleraar Paul Kirschner van de Open Universiteit. Hij windt zich, ook al is hij sinds kort met emeritaat, nog steeds zeer op over de roep tot modernisering van het onderwijs. “Communiceren en samenwerken deden we al in Mesopotamië, ruim 8000 jaar geleden. Dus hou toch op over 21ste-eeuwse vaardigheden.”

Bovendien, stelt Bosman, probeer maar iets op te zoeken waar je niks van weet. “Hoe meer je weet, hoe kritischer je kunt zijn. Hoe minder je weet, hoe meer onzin je uitkraamt. Je kunt niet zoeken zonder achtergrondkennis om de zin van de onzin te scheiden. Eén spelfout en je kunt op de gekste dingen uitkomen.”

Als een bevlogen docent verwijst Kirschner naar verschillende onderzoeken die zijn betoog over de teloorgang van het onderwijs ondersteunen: cijfers van Stichting Lezen en Schrijven die aantonen dat bijna een kwart van de 15-jarige leerlingen laaggeletterd is. Of het onderwijsinspectierapport waarin staat dat het onderwijsniveau in ons land de afgelopen ­twintig jaar is afgegleden.

‘Uniek en reden tot zorg,’ aldus de inspectie. Het zijn uitkomsten die deze bezorgde vader nog zorgelijker maken. “En dat komt allemaal door die geleerde mensen die vonden en vinden dat alles anders moet. De vlinders die vergeten dat ze ooit rupsen zijn geweest en onze kinderen een goede basis willen ontnemen vanwege alle zogenoemde veranderingen in de maatschappij.”

Terug naar de basis dus, vinden Kirschner en Bosman. Kinderen leren lezen, schrijven, rekenen en kennis aanbieden. Alleen zo kunnen ze zich uiteindelijk staande houden in onze snel veranderende wereld. Om voor de laatste keer zijn woorden kracht bij te zetten, haalt Kirschner hulp uit onverwachte hoek: bij André Rieu.

“Hij zei laatst dat in het woord kunst het werkwoord kunnen verborgen zit. Eerst moet je iets kunnen voordat je creatief kunt zijn of kunt samenwerken met anderen. De basis ligt bij wat je weet. De rest volgt bijna vanzelfsprekend.”

Met andere woorden: dat wordt uit het hoofd leren voor mijn dochters. Toch maar eens mijn spreekwoordenschriftje opzoeken. Zoals de ouden zongen, piepen de jongen, wat Hansje niet leert, zal Hans nooit weten en een schip op het strand is een baken in zee.

Voor deze rubriek werkt Art Rooijakkers ­samen met studenten (Condor) van de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden