Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Wat kost dat, zo’n cursus graaien voor gevorderden?

PlusMarcel Levi

Ik ken een flink aantal kleine en hele grote ondernemingen die wel recht hebben op overheidssteun vanwege het coronavirus, maar er geen gebruik van maken. Ze vinden staatssteun moreel onacceptabel en hun eer te na, omdat ze zelf voldoende bedrijfsvermogen in kas hebben. Niet zelden offeren bedrijven hiermee hun zorgvuldig gespaarde reserves op en riskeren eigenaren van kleine winkels of horecaondernemingen hun oudedagsvoorziening.

Hoe schril is het contrast met multimiljonairs die er niet voor terugdeinzen uit alle macht de laatste eurocent uit de overheidspot te schrapen. De Saoedische koninklijke familie met een slordige 1,5 biljoen euro op de bank vond het nodig tonnen te declareren bij de Engelse regering. Natuurlijk is de heerser van Dubai met een vermogen van 18 miljard een zielige armoedzaaier, maar gelukkig werd ook zijn subsidieaanvraag onmiddellijk gehonoreerd.

In Nederland gaat het niet anders. De steenrijke sportfirma Adidas met afgelopen jaar een winst van 1,5 miljard euro, incasseert een prettige 6 miljoen euro van de Nederlandse overheid. Ook al jaren winstgevende bedrijven van steenrijke Nederlandse families grabbelen maximaal in de subsidiepot. Zo werd onlangs duidelijk dat ongeveer honderd Nederlandse multimiljonairs en miljardairs met tezamen meer dan 70 miljard euro op hun spaarrekening, via hun bedrijven 300 miljoen euro subsidie ontvingen uit Den Haag.

De baas van AirFrance-KLM (u weet wel, die firma die inmiddels 14 miljard euro staatssteun ontvangt van de Nederlandse en Franse overheid) heeft met het uitvoeren van ongeveer een kwart van de normale hoeveelheid vluchten afgelopen jaar zo geweldig gepresteerd dat hij bovenop zijn zielige salaris van 750.000 euro een aandelenbonusje krijgt van 2 miljoen. De luchtvaartmaatschappij haast zich om te verklaren dat die arme directeur wel 1,5 ton basissalaris heeft moeten inleveren maar vergeet erbij te zeggen dat dit werd gecompenseerd door een extra 3 ton aan chauffeurs en opleidingskosten. Pardon? Hoe kun je in hemelsnaam een dergelijk bedrag opmaken, zelfs als je dag en nacht in een taxi zit? Ik ben ook wel benieuwd of die cursus ‘graaien voor gevorderden’ echt zo superduur is.

Sommige grote bedrijven zien kans om met de coronacrisis geld bij anderen weg te grissen. De Bijenkorf, eigendom van een Canadese miljardairsfamilie, verlengde doodleuk haar al asociale betaalperiode van drie naar vijf maanden, alsof de leveranciers hun personeel en onkosten niet hoeven te betalen. Het kan ook anders, bewijst Unilever, dat een half miljard euro uittrok om leveranciers en winkeliers te ondersteunen en baangaranties voor haar werknemers gaf.

De jaarverslagen van ondernemingen ratelen maar door over ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’. Misschien een aardig idee er voor sommige bedrijven een paragraafje ‘moreel onverantwoordelijk graaien’ aan toe te voegen.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden