Marjolijn de Cocq.Beeld Artur Krynicki

Wat kookt een chefkok voor een dictator?

PlusMarjolijn de Cocq

Ik heb het net even nageteld: zestig kookboeken heb ik in de kast. Van veganistisch tot ayurvedisch tot hedonistisch, met natuurlijk ook usual suspects als Jamie, Nigella en Otto­lenghi. De praktijk heeft geleerd dat ik aan elk kookboek hooguit twee of drie vaste recepten overhoud, maar elk kookboek heeft een belofte in zich – is het niet van gezonder eten en tegelijk de wereld verbeteren te beginnen bij mijzelf, dan wel van mooie avonden met goede wijnen en spijzen. Niet voor niets, die stijgende lijn in de verkoop van kookboeken: vorig jaar met 4,2 procent ten opzichte van 2018, in 2018 met 3,5 procent ten opzichte van 2017.

Een bijzonder nieuw boek in mijn collectie is niet zozeer een kookboek, maar bevat wel de nodige recepten. Onlangs verscheen bij uitgeverij Nieuw Amsterdam Aan tafel bij dictators van Witold Szabłowski (vertaald door Goverdien Hauth-Grubben). Daarin reist de Poolse journalist de wereld over om te koken met de koks die ooit maaltijden toebereidden voor Saddam Hoessein, Idi Amin, Enver Hoxha, Pol Pot en Fidel Castro.

Zelf was hij ooit via een baantje als afwasser in een door Iraakse Koerden gerunde Mexicaan uitgegroeid tot keukenhulp in een klein maar populair restaurant in Kopenhagen onder leiding van een half Cubaanse, half Poolse chef-kok met een opvliegend karakter. Na een carrièreswitch als riksjarijder was hij uiteindelijk teruggekeerd naar Polen om journalist te worden, maar altijd zou hij gefascineerd blijven door koks, ‘dichters, natuurkundigen, artsen, psychologen en wiskundigen ineen’.

Na het zien van de film Cooking History van Peter Kerekes over militaire koks, onder wie de persoonlijke kok van maarschalk Josip Broz Tito van Joegoslavië, kwam hij op het idee andere koks op te sporen die kookten in het vuur van de wereldgeschiedenis.

Heerlijk leesvoer. Over de betoverende glimlach van Pol Pot, volgens zijn kokkin Yong Moeun ‘de goedheid zelve’, en zijn favoriete gerecht: papajasalade op z’n Thais; over de vissoep ‘boevenstijl’ uit Tikrit waarvan chef Abu Ali het geheime recept leerde van Saddam Hoesseins vrouw Sajida; over Otonde Odera, die voor hij uit de gratie viel voor zijn werk werd beloond met vier vrouwen, een Mercedes-Benz en twee maatpakken – en bezweert dat hij nooit mensenvlees heeft bereid voor Idi Amin; over meneer K, die niet wil dat mensen te weten komen waar hij werkte toen de mensen in Albanië omkwamen van de honger; en over Erasmo, die vertelt hoe hij van lijfwacht van Fidel Castro zijn kok werd, altijd zijn pan met zich meeslepend in de revolutiejaren. Alleen spaghetti mocht niemand voor hem klaarmaken – want die kunst beheerste El Commandante zelf tot in de perfectie.

Marjolijn de Cocq is coördinator boeken bij Het Parool. Reageren? m.decocq@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden