Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Waarom wil Mark Rutte steeds die duivel zijn?

PlusTheodor Holman

Gisteren weer eens gekeken naar een politieke vertoning in de Tweede Kamer die steeds meer begon te lijken op een satanisch ritueel. De duivel die uitgebannen diende te worden heette wederom Mark Rutte.

Toen het ritueel was afgelopen, zat hij er nog. Duivel niet uitgedreven. Exorcisten moeten op zoek naar een nieuwe baan.

Mark Rutte is een mysterieuze politicus. Mysterieus omdat ik niet weet wat voor een persoonlijkheid hij heeft. We weten dat zijn gevoelsleven iets is waar hij zelf niet graag dichtbij komt, maar waarom wil hij maar die duivel zijn? Zeker, hij heeft het recht om minister-president te zijn, en ja − hij zal die strijd wel winnen van de oppositie, maar waarom doe je jezelf dit aan?

Bestaat er trouwens in een democratie zoiets als een onrechtvaardige winnaar? Je kunt je voorstellen dat een leugenaar in wiens leugens men gelooft en daarmee verkiezingen wint, zo’n overwinning eigenlijk niet heeft verdiend.

Je zou Rutte zo’n leugenaar kunnen noemen. Maar al zijn leugens zijn lang en breed uitgemeten. Daar zijn rapporten over geschreven, debatten over gevoerd, moties over ingediend... Precies zoals dat in een democratie hoort. Ook in de kranten en op televisie zijn zijn leugens uitvoerig besproken. Je kunt dus niet beweren dat de kiezers onkundig waren van zijn leugens. Integendeel. Nog nooit is er een politicus geweest achter wie zo’n lange staart aan leugens kwispelt. Toch won hij met tien zetels verschil op nummer twee.

Dan komt er toch een moment waarop we moeten zeggen: “Oké, laat hem maar regeren. Hij is de grootste. Doet hij het slecht, dan kunnen we wederom proberen hem naar huis te sturen. We hebben ten slotte goddank een democratie.”

Het is een verschijnsel dat je regelmatig bij dictators ziet.

Ze martelen, sluiten andersdenkenden op, slaan demonstraties neer, maar het merendeel van het volk houdt van ze. Misschien uit angst, maar so what? Het Stockholm-syndroom daalt vaak over een volk neer. Leiderschap uit zich uiteindelijk in een vorm van angst.

Juist die slechtheid, zo lijkt het, zorgt voor enthousiasme.

Een heilige is een voorbeeld. Wees als hem of haar.

Wat je bij dictators (en ook bij Rutte) ziet, is dat hun slechtheid bewondering afdwingt. Hoe amoreler, hoe beter. Ze geven de leugenaar zelfvertrouwen. Daarom worden ze als heiligen vereerd. Ook ik, leugenaar, kan dus ooit minister-president worden. We willen kortom de duivel uitbannen om zelf duivel te kunnen worden.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden