Opinie

'Waarom werken Auschwitz Comité en Joods Historisch Museum niet samen?'

Het Auschwitz Comité lobbyt nog altijd voor een namenmonument in het Wertheimpark. Het JHM wil een nieuw museum. Waarom werken ze niet samen? vraagt Petra Catz.

Het Wertheimpark, volgens het Auschwitz Comité de aangewezen plek voor het namenmonument. Beeld Floris Lok

Het Joods Historisch Museum (JHM) presenteerde enige tijd geleden de plannen voor een Shoahmuseum in de voormalige kweekschool aan de Plantage Middenlaan. Die is pal tegenover de Hollandse Schouwburg waar Joden heen werden gebracht voor ze naar Westerbork, en verder, werden afgevoerd. Het is nu een herdenkingsplek met een eeuwige vlam en een namenwand, met daarop alle familienamen van de uit Nederland weggevoerde Joden. De kweekschool aan de overkant heeft een belangrijke rol gespeeld bij de redding van kinderen die uit de Hollandse Schouwburg werden gesmokkeld.

In het nieuwe museum krijgt de geschiedenis een plaats, wordt het verhaal van de Holocaust verteld en worden de slachtoffers herdacht. De school staat leeg, het is de plek waar het gebeurde. De locatie klopt. Het idee is mooi. Het plan past.

Tumult
Ook anderen willen de slachtoffers van de Holocaust herdenken. Het Nederlands Auschwitz Comité wil in het Wertheimpark een groots monument met alle namen van alle omgekomen Joden. Vorig jaar kwam het plan: een zeer groot monument, ontworpen door architect Daniel Libeskind. Zeven hoge muren achter elkaar waarop de 110.000 namen een plek zouden moeten krijgen.

Tegen het plan kwam veel verzet: veel te groot voor het kleine park, het Auschwitzmonument van Wolkers komt in de knel en ook logistiek werden grote problemen voorzien. Het plan past niet. Door alle tumult zette de gemeente het proces stop. De burgemeester zou zich er verder over buigen en tot besluitvorming komen. Sindsdien geen nieuws.

De voorzitter van het Auschwitz Comité Jacques Grishaver houdt vast aan zijn de namenwand door Libeskind. Hij wil dit monument, los van dat van het JHM, en is boos op de mensen die zich tegen zijn plannen verzetten. Hij uit in de pers zijn ergernis met uitspraken als 'de mensen die nu in de huizen van de vermoorde Joden wonen, hebben geen zin om tegen hun namen aan te kijken'. Die toon maakt de discussie er niet makkelijker op.

Digitaal monument
Waarom deze controverse? De een maakt plannen voor een nieuw Shoahmuseum, de ander wil een monument met alle namen. Niets lijkt logischer dan dat wensen en verlangens hier samen tot één plan komen. Het JHM heeft daarbij ook al een digitaal monument, een database met alle namen, én de achtergronden en verhalen van weggevoerde en nooit meer teruggekeerde Joden.

Wat wil het Auschwitz Comité eigenlijk precies meer dan er al is - waar draait het precies om voor het comité? Kan dat wat er kennelijk nog mist dan misschien ook in een andere vorm dan een Libeskindmonument in het Wertheimpark vorm krijgen? Financieel zou iedereen bovendien beter worden van samengaan. Het JHM heeft 21 miljoen euro nodig voor het museum en heeft daarvan nu 2 miljoen bij elkaar. Ook het Auschwitz Comité is al geruime tijd bezig met een grote fondsenwerfactie. Samen zouden ze elkaar vooruit kunnen helpen. Waarom niet?

Gemeenschappelijke oplossing
Hoe de kaarten op dit moment liggen, is niet duidelijk. Wat heeft een jaar van overleg opgeleverd? Kan het Auschwitz Comité zich vinden in een andere plek voor het monument? Gaan ze mokken als ze niet krijgen wat ze willen? Of blijven ze vasthouden aan hun eigen plan en zal de gemeente uiteindelijk toestemmen, ook al leidt dat tot lange tijd van twist en onmin. Geen goede zaak voor een plek van bezinning en herdenking.
Ondertussen gaat het JHM z'n Shoahmuseum ontwikkelen. Meneer Grishaver, maak met uw Comité een stap. Laat Libeskind even voor wat het is en ontwikkel samen met het JHM ideeën die recht doen aan ieders belangen. JHM, sta open voor de wensen van het Auschwitz Comité.

Buurtbewoners, wees betrokken bij dit proces en toon u van uw creatiefste kant. Burgemeester Van der Laan, u bent mediator van beroep, geef dit proces dynamiek en leid alle betrokkenen naar een gemeenschappelijke oplossing. Samen naar de toekomst en verzoend de doden herdenken, zou dat niet mooi zijn?


Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Petra Catz

Sinds 1982 woonachtig in de Plantagebuurt
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden