Nico Dijkshoorn. Beeld Artur Krynicki
Nico Dijkshoorn.Beeld Artur Krynicki

Waarom raakt het boek van Eddo Hartmann mij zo?

PlusNico Dijkshoorn

Nico Dijkshoorn

Tien jaar geleden is er een fotoboek mijn leven binnengeslopen en steeds als de dood zich aandient, in welke vorm dan ook, sla ik het open. Dus stond ik 4 mei op een stoel voor mijn boekenkast en ­tastte ik naar Hier woont mijn huis van Eddo Hartmann.

Als het leven gewoon doorraast en ik ademloos van dag naar dag hol, ligt het boek op een plek waar ik het niet kan zien. Maar het ligt er en ik weet dat ik het weer open zal slaan. Laat mij u uitleggen wat er in het boek is te zien.

Eddo Hartmann vluchtte op 17 oktober 1987, samen met zijn moeder en zijn broer, uit het ouderlijk huis. Zijn vader heeft in de nacht van donderdag 15 op vrijdag 16 oktober voor de zoveelste keer zijn moeder bedreigd. In de jaren daarvoor is er ­geslagen, getreiterd, mag er niemand naar buiten en zitten alle deuren en ramen potdicht.

Na de vlucht is er geen contact meer met de vader. Die wordt in april 2008, door oplopende schulden, gedwongen uit zijn huis te vertrekken. Het huis wordt verkocht en Eddo mag het van de nieuwe ­eigenaar een laatste keer bezoeken. Daar maakt hij de foto’s die in het boek staan.

Ik ken geen ontroerender boek over eenzaamheid, de dood, vergeelde herinneringen, de ver­loren jeugd en prachtig behang. Dat komt omdat Eddo Hartmann je zwijgend, op een bijna wetenschappelijke manier, laat kijken naar niet te bevatten leed.

De foto’s van de kamers, allemaal vol met onbeschrijfelijk veel kranten, papieren, enveloppen, losse kleerhangers, vuilniszakken, grijze telefoons, elektriciteitsdraden, kindertekeningen en half afgeschreven brieven, lijken te zijn gemaakt door een politiefotograaf.

Het is vooral de tekening die me iedere keer doet slikken. In een slaapkamer vol met boeken, papieren en vuil staat een bed. Het opgestapelde vuil dringt vanuit de gang de kamer binnen. Op het bloemetjesbehang, vlak boven het bed, hangt een tekening. Op de plek waar het hoofd van de vader op het kussen lag is een vochtplek te zien.

Daar ademde hij, met de tekening van zijn gevluchte zoon vlak boven het hoofd. De tekening is het enige object in het hele fotoboek dat zich heeft weten te ontworstelen aan de verloederde chaos.

Nu vraag ik mij af: waarom raakt dit boek mij zo? Ik denk dat het hierdoor komt: die vreselijke vader, dat vreselijke huis en dan Eddo, die de slaapkamer binnenloopt en zijn tekening ziet. Het bewijs dat zijn vader toch een klein beetje van hem heeft gehouden. Klik.

Nico Dijkshoorn schrijft wekelijks een column voor Het Parool.
Reageren? n.dijkshoorn@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden