Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki

Waarom ik genoot van de banaan met ducttape

Plus Theodor Holman

Van Theo van Gogh mocht je veel, maar hij verbood mij eens om lacherig te doen over beeldende kunst die niet humoristisch was bedoeld. Dat vond hij kleinburgerlijk en kleingeestig.

“Jij maakt toch ook grappen over schrijvers en wat ze hebben geschreven,” zei ik.

Van Gogh, die Karel van het Reve had gelezen, zei: “Zij schrijven, ik schrijf tegen die schrijvers. Dat is gelijk. Als ik een schilderij niet mooi vind, zou ik een ander schilderij moeten maken.”

En hij vervolgde: “Ook mijn eigen oompje werd in zijn tijd om zijn schilderijen uit­gelachen.”

Nu is er een kunstwerk dat bestaat uit een banaan die met ducttape aan de muur is geplakt. Meer niet. Het is van Maurizio Cattelan, die ik zeer waardeer (snob Holman heeft hem eens een handje mogen geven).

In mijn omgeving vond iedereen het ‘totaal belachelijk’ en dat die banaan meer dan 100.000 dollar had gekost en dat dat ervoor was betaald vond men zo mogelijk erger.

Ik genoot.

Ik vind het namelijk een heerlijk kunstwerk. En ik miste Theo weer eens.

Elke controversiële kunstenaar heeft zulke reacties gehad. Onlangs stond ik met mijn dochter in het Musée d’Orsay tegenover Le déjeuner sur l’herbe van Édouard Manet en ik las hoe dit schilderij bijna tot een volks­opstand had geleid. Zo zijn er vele, vele voorbeelden te geven.

De banaan met ducttape gaat niet over mooi schilderen of tekenen, het is een kunstwerk dat iets zegt over macht en invloed van de media; de esthetiek van het verneuken, van de nep, en het toont dat wij opeens wél weten wat onrechtvaardig, belachelijk en decadent is, en daar zelfs woedend om worden, terwijl we andere zaken van ons laten afglijden.

Een banaan met ducttape aan een muur doet ons meer dan sommige maatschappelijke gebeurtenissen of problemen. Het is een kunstwerk dat onze empathie een dreun geeft. Zo zie ik het, maar ik ben natuurlijk geen kunstcriticus.

Cattelan schildert hier met zijn ideeën en gedachten. Binnen 24 uur windt de hele wereld zich erover op. CNN kon er geen genoeg van krijgen. Om te lachen? Zeker. Om uit te lachen? Eveneens. De banaan waarover we uitglijden zet ons in ons hemd.

Het is om kwaad van te worden, om het van de muur te rukken en die banaan op te eten. Wat ook is gebeurd. Welk kunstwerk heeft tegenwoordig zo’n invloed?

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden