Reza Kartosen-WongBeeld Artur Krynicki

Waarom gebruiken we toiletpapier in plaats van water?

PlusReza Kartosen-Wong

Van de moeder van een vriendje van mijn zoon kreeg ik een foto doorgestuurd van een fenomeen dat we tot voor kort associeerden met landen als Vene­zuela en Rusland, maar dat nu de dagelijkse realiteit in Nederland is: lege schappen in de supermarkten. Een collega van haar die na drie zware nachtdiensten in het OLVG eindelijk boodschappen dacht te kunnen doen, fotografeerde het post-apocalyptische stilleven van lege groente- en fruitschappen waarmee ze werd geconfronteerd.

Nederlanders klapten massaal voor deze zorgmedewerkers als teken van waardering voor hun tomeloze inzet. Om vervolgens als een sprinkhanenplaag tekeer te gaan en supermarkten leeg te vreten, de artsen en verpleegkundigen die ze zo dankbaar zijn met lege handen achter­latend. Verschillende supermarkten en betrokken buurt­bewoners maken nu boodschap- penpakketten voor zorgmedewerkers en wellicht ook voor mensen werkzaam in andere vitale sectoren, zodat ze niet meer achter het net vissen. Dat is een fijne oplossing. Maar het zou nog beter zijn wanneer niemand zich meer als een dolle stort in die ongekende hamsterorgie.

Vooral het uitzinnige gehamster van toiletpapier alsof het een medicijn tegen het coronavirus zou zijn, valt op. De beschamende beelden en verhalen van opgefokte mensen die hun boodschappenkarretje hebben volgeplempt met megavoordeelverpakkingen toiletpapier en daar zelfs ruzie om maken, zullen ons als natie nog lang na het bedwingen van de coronacrisis achtervolgen. Er is geen toiletpapierschaarste, dat gehamster is onnodig.

Veel Indische Nederlanders vinden die toiletpapierpaniek om nog een andere reden onnodig. Zij zijn gewend om hun billen na een grote boodschap te cebok, te wassen met water. Dat is hygiënischer dan alleen af­vegen en bespaart ook toilet­papier. In de toiletten van veel Indische Nederlanders staat daarom een botol cebok, een fles met water om te cebok. Die wordt gezien als een belangrijk stukje Indische cultuur. Op sociale media delen Indische Nederlanders dan ook enthousiast botol cebok-memes, vooral nu tijdens de toiletpapiercrisis.

De billen schoonspoelen met water is niet alleen gebruik onder Indische, Indonesische of Molukse Nederlanders. Ook in bijvoorbeeld het Midden-Oosten, India, Thailand, Japan en Finland zijn ze het gewend. En er zijn moderne alternatieven voor een fles: van een bidet en toiletdouche tot een hightech Japanse toiletbril compleet met afstandbediening. Een gestaag groeiende groep Nederlanders kiest daar nu ook voor.

In Nederland had de billen wassen met water allang een wijdverbreid gebruik kunnen zijn. Ga maar na: gedurende 350 jaar koloniale overheersing van Indonesië eigende Nederland zich van alles toe, van nootmuskaat tot olie en bruine lichamen. Had dan tenminste ook het idee van cebok gepikt, gast! Dan zaten we nu niet in de toilet­papiershit.

Reza Kartosen-Wong is mediawetenschapper en publicist. Elke maandag schrijft hij een column voor Het Parool.

Reageren? reza@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden