null Beeld Artur Krynicki
Beeld Artur Krynicki

Waar vindt onze rechtsstaat een schuldige?

PlusTheodor Holman

Mijn allereerste reactie, na kennis te hebben genomen van Ongekend onrecht, was: ze moeten die hele Haagse teringzooi met een strontkar ophalen en ergens ver weg op een eiland van stront dumpen waar ze dan lekker in de stront kunnen zakken.

Een enkele keer heb ik niet eens slechte populistische ideeën, zoals u ziet. Maar ik weet dat dit zinloos is, want iedereen die ook maar een beetje rook naar onze rechtsstaat, had hier schuld aan: de belastingdienst, ambtenaren op ministeries, ministers, de minister-president, het kabinet, maar ook het parlement en de Raad van State. Ze verzuimden de burger bescherming te bieden. En nog steeds weten we niet eens precies hoeveel tienduizenden burgers de lul zijn.

Maar wat nu?

Aan die strontkar heb je niks. Als je Rutte vandaag ontslaat, heeft hij morgen een baan waar hij vijf, zes keer meer verdient dan nu.

Wat voor ‘straf’ heeft hij dan gehad? Dit geldt voor alle bewindslieden die ermee te maken hadden. Ook voor Asscher en Wiebes. Achter tralies krijg je ze niet. Zoals mijn buurvrouw zegt: “Jammer, pindakaas.”

Zou het niet beter zijn om ‘lessen te trekken’? Ik moet al lachen als ik het opschrijf, want ik vrees dat dit een klus wordt waar een rapport uit voortkomt dat behandeld gaat worden in de Tweede Kamer en waar maar een paar zachte aanbevelingen van worden overgenomen, louter en alleen omdat de partijen elkaar niets gunnen. Democratie heeft vaak een giftige dubbele tong en wordt soms met bokshandschoenen bedreven.

Je zou deze toeslagenaffaireramp het beste kunnen beschouwen als een megaverkeersongeluk van onze rechtsstaat. Gebrek aan informatie, elkaar expres niet of slecht op de hoogte houden, tactisch wegkijken, het is een cultuur onder functionarissen die de toch al strenge regels van een paranoïde interpretatie voorzien. Iedereen rukte aan het stuur en trapte op de rem en het gas ­tegelijk.

Regelingen en wetten zijn er om het knaagdier Wantrouwen in zijn hok te houden, maar als de oppassers zelf wantrouwende knaagdieren zijn, dan wordt het – geen bedoelde woordspeling – een ratjetoe.

“Het rapport is vernietigend,” hoorde ik gisteren.

Een zin die een inhoud heeft van kokend lood, maar geen hoofd om het over uit te gieten.

Waar vindt onze rechtsstaat een schuldige terwijl de overheid zelf in de beklaagdenbank staat?

“Het systeem is de schuld,” zegt men.

Het systeem is God aan wie je niets hebt.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden