Ruben Koops. Beeld Artur Krynicki
Ruben Koops.Beeld Artur Krynicki

VVD de grootste in Amsterdam? Het kan gebeuren

PlusRepubliek Amsterdam

Komende week zijn alle ogen vanzelfsprekend op Den Haag gericht, waar woensdagavond een van de vreemdste verkiezingscampagnes ooit tot een uitkomst leidt. Sinds de Tweede Kamerverkiezingen in 2002, als gevolg van de moord op Pim Fortuyn gewonnen door CDA-leider Jan Peter Balkenende, is de uitslag niet meer zo voorspelbaar geweest. Door Mark Ruttes aanpak van de coronacrisis lijkt zijn VVD ruim de grootste te blijven, de middenpartijen scoren rond de 15 zetels en een handvol kleinere partijen zal al dan niet de kiesdrempel halen.

Amsterdamse politici kijken woensdag vooral naar de voorkeuren van de lokale kiezer. GroenLinks won de afgelopen verkiezingen (TK2017, GR2018, PS2019 en EP2019) royaal, maar een recente peiling van Maurice de Hond in opdracht van de PvdA zou uitwijzen dat dit keer de VVD de grootste kan worden van Amsterdam. Hoewel deze voorspelling gebaseerd is op een landelijke peiling en het aantal Amsterdamse respondenten laag, lopen lokale liberalen met de borst vooruit. Een uitslag met 15 procent van de stemmen voor de VVD is mogelijk, denkt De Hond, nipt meer dan de overige partijen.

Is die hoopvolle verwachting onder VVD’ers terecht? Dat valt te betwijfelen als je naar de historische uitslagen kijkt. Bij de laatste twee raadsverkiezingen scoorde de VVD 13 (2014) en 11 (2018) procent van de stemmen. Bij landelijke verkiezingen, als een keuze voor de VVD weinig directe lokale gevolgen heeft, ligt het resultaat meestal iets hoger. De VVD haalde 19 procent van de stemmen bij de Tweede Kamerverkiezingen 2012, en ruim 15 procent van de stemmen in 2017. Met 15 procent in de peiling van De Hond nu blijft de VVD dit jaar dus eigenlijk stabiel, terwijl het landschap op links versplintert. GroenLinks bloedt leeg richting Bij1, Volt, de Partij voor de Dieren en de PvdA, zoals de PvdA voorheen is leeggebloed richting GroenLinks en SP.

Als de VVD deze week al de meeste stemmen haalt in de hoofdstad, is dat omdat de progressieve kiezers over een steeds grotere groep kleine linkse partijen verdeeld worden.

Veel interessanter is hoe bijvoorbeeld de SP het gaat doen. Die partij bestuurt sinds 2014 mee in Amsterdam, maar haalt sindsdien steeds slechtere uitslagen. Het chagrijn over de penibele situatie van de partij is duidelijk merkbaar. De SP zoekt zowel op de voorgrond als op de achtergrond steeds vaker de confrontatie met coalitiepartners GroenLinks, D66 en PvdA, die zich daar mateloos aan ergeren. Ook de debatjes tussen SP-fractievoorzitter Erik Flentge en burgemeester Halsema worden steeds venijniger. Een slechte uitslag in de Tweede Kamer kan het begin worden van een nieuwe koers, tégen de macht. Aangezien de SP niet nodig is voor een meerderheid houden de Amsterdamse hoofdrolspelers er rekening mee dat de partij voor of na de zomer afzwaait, om in aanloop naar de campagne van 2022 vol op het orgel van de oppositie te kunnen gaan.

Een andere ontwikkeling die in de gaten wordt gehouden is de uitslag van GroenLinks deze week. Lijsttrekker Jesse Klaver heeft iets uit te leggen nu het gepeilde verlies dreigt op te lopen. De Amsterdamse afdeling is groot en invloedrijk binnen de partij. Amsterdamse prominenten Rutger Groot Wassink en Kathalijne Buitenweg zullen hun woorden zorgvuldig moeten kiezen om te voorkomen dat zij, bedoeld of onbedoeld, het krukje onder Klaver wegtrekken.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden