Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Volgens mij zijn we gewoon bot en onbeschoft

PlusMarcel Levi

De bestuurder van de Noord/Zuidlijn roept vrolijk ‘goedemiddag’ als hij op het keerpunt van de lijn in Amsterdam-Zuid het voorste treinstel binnenstapt. Ik schrik bijna van deze onverwachte goedgehumeurde beleefdheid. Een hartgrondig zwijgen is het antwoord van de passagiers in de volle cabine. Ik mompel nog iets van ‘ook goedemiddag’ maar verbaasde en bijna verwijtende blikken van medepassagiers zijn mijn deel.

Ik woon nu ruim drie jaar in een land waar beleefdheid en voorkomendheid het diep ingesleten en onwrikbare fundament is van de manier waarop mensen met elkaar omgaan. Het gaat vaak om kleine dingen, zoals elkaar groeten in de lift (ook als je de persoon niet kent), een klein excuus als iemand je per ongeluk aanstoot in de metro, of de deur openhouden voor iemand die achter je loopt. Bedelaars op straat bedanken je vriendelijk als je hen wat kleingeld geeft en zelfs de junks zijn aardig en beleefd.

Automatisch ga je jezelf na een tijdje ook zo gedragen. Gewoon een ander voor laten gaan of even vragen of je ergens mee kan helpen als je ziet dat iemand een probleem heeft. Het kost nauwelijks tijd of energie en je voelt je er heel prettig bij.

Terwijl de Britten beleefdheid tot een kunst hebben verheven, valt me des te meer op hoe extreem onvriendelijk de omgangsvormen in Amsterdam zijn. Afgelopen zaterdag zag ik in de Ferdinand Bolstraat een uiteraard append meisje op de fiets een overstekende oudere man met een rollator bijna overhoop rijden. Haar idee van excuses was om over haar schouder de geschrokken bejaarde toe te voegen ‘beetje beter uitkijken, oude sok’.

Als je iets wilt vragen in een Amsterdamse winkel is een verveelde en bijna verontwaardigde blik je deel en afrekenen is een gunst die je in genade wordt verleend. De lompe manier waarop je wordt afgesnauwd bij de beveiliging op Schiphol is inmiddels internationaal legendarisch. In sommige supermarkten is de zelfscan vele malen vriendelijker dan de caissière.

Nederlanders zeggen altijd trots dat we zo direct zijn, maar volgens mij zijn we gewoon bot en onbeschoft.

Met dit in het achterhoofd is de reactie van de passagiers op de vrolijke en beleefde bestuurder van de Noord/Zuidlijn misschien wel begrijpelijk. We zijn namelijk niet meer zo veel vriendelijkheid gewend in tram of bus. Hoe vaak komt het niet voor dat de bestuurder weigert even te wachten als je aan komt rennen om de tram te halen? Verbijsterde buitenlandse gasten vertelden me dat ze onlangs door een norse conducteur uit de trein waren gezet omdat ze net op tijd waren ingestapt, maar wel nadat hij op zijn fluitje had geblazen.

Actie is reactie, dus als iedereen bot en onbeschoft is, word je het op den duur ongemerkt zelf ook. Tenzij we besluiten ons bewust anders te gaan gedragen, want ook het omgekeerde is waar.

Marcel Levi is Ceo van University College London Hospitals. Daarvoor was hij bestuursvoorzitter van het AMC.

Reageren? m.levi@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden