Johan Fretz Beeld Artur Krynicki

Voetbalverdriet is als ludduvuddu

Plus Johan Fretz

Wanneer alles was gegaan zoals het had moeten gaan, hadden we het hier misschien kunnen hebben over de geboorte van de Britse koninklijke baby, of over het campagnefilmpje van de SP, maar het is niet gegaan zoals het had moeten gaan. Ik dacht dat die goal van Andrés Iniesta in de WK-finale van 2010 erg was, maar dit sloeg werkelijk alles. Voetbalverdriet is als ludduvuddu, een zeurend gevoel, dat zich niet laat wegdrukken. Ik zal niet de enige zijn met dit gevoel, dus daarom een poging tot enige troost.

Wat Ajax dit seizoen in Europa heeft gepresteerd, is op zichzelf al buitenaards. Vooral de manier waarop zal ons voetbalverdriet overleven: het Europese seizoen van dit team was een ode aan de spreuk ‘Verbeelding aan de Macht’. Wanneer we zeggen verbeelding aan de macht, of dit nu in sport is of in andere facetten van het leven, spreken we het verlangen uit naar een situatie waarin schoonheid, vreugde, het menselijke, het eens zal winnen van de gebruikelijke winnaars: geld, cynisme, krachtig gebeuk. De pijnlijke waarheid is dat de verbeelding zelden werkelijk aan de macht komt. Niet in sport, niet in politiek.

José Mourinho, bij uitstek iemand aan wie het begrip verbeelding niet is besteed, zei over de wrede halve finale: de filosofie heeft verloren van de strategie. En over Ajax: ‘Nu kijken ze de finale thuis op de bank, met hun filosofie.’

Het was bedoeld als een belediging. Maar eigenlijk kun je van zijn zin beter een vraag maken. Wat is het waard om de finale thuis te bekijken, wanneer je je eigen filosofie zo trouw bent gebleven en wanneer je die met zoveel bravoure, vreugde en schoonheid over de Europese velden hebt laten denderen? Hoe pijnlijk het verlies ook is, de waarde daarvan valt niet uit te drukken in het wel of niet halen van goud.

Ja, topsport is genadeloos en wat was het zalig geweest om het begin van de zomer te vieren met een tweede wonder van Madrid. Maar onthoud dit: ook wanneer ze niet wint, is het uiteindelijk de verbeelding die bij ons het langst beklijft, die onze kleine leventjes toch een beetje betekenis geeft. Een zindering. Met hun krachttennis kunnen Djokovic en Nadal nog zoveel Grands Slams winnen als ze willen, nooit zullen ze dezelfde kinderlijke verwondering oproepen als de beste vederlichte slagen van Roger Federer. 

Al pakt Cristiano Ronaldo nog tien keer de Champions League, dan nog zal hij de harten van voetballiefhebbers nooit zo hebben laten bonzen als het buitenaardse gedribbel van de Kleine Vlo, Lionel Messi. En toen Johan Cruijff stierf, was er niemand die zei: ‘Wel een beetje jammer van die verloren WK-finale in 1974’. Zijn machina naranja zou evengoed voor altijd op de netvliezen gebrand blijven.

Dus al stierf dit Ajax ook wreed in schoonheid, al zal dit team straks onvermijdelijk uiteen vallen, alsnog worden leeggekocht door het grote geld, waardoor de natuurlijke rangorde wordt hersteld. Dan nog zullen velen van ons, op onze oude dag, wanneer we misschien niet eens meer weten hoe we zelf heten, moeiteloos de namen kunnen opdreunen van Dusan, Hakim, Matthijs, David en Frenkie, jongens overal en nergens vandaan, maar allemaal toebehorend aan dezelfde stad.

Onthoud dit, drink er een goede borrel op en tot slot: kijk nooit meer de samenvatting van Ajax-­Tottenham terug.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij heeft een wekelijkse column in de krant.

Reageren? j.fretz@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.