Opinie

‘Voer een loting voor geneeskunde in zonder voorwaarden’

Elke universiteit mag zelf bepalen hoe ze studenten selecteert voor de studie geneeskunde. Dit is oneerlijk en voedt een prestatiecultuur, schrijft Sanne Vrijlandt. 

Studenten geneeskunde. Onderzoek wijst uit dat ingelote studenten niet slechter presteren dan diegenen die via decentrale selectie een plekje kregen.Beeld Marcel van den Bergh

Met 2785 plekken en 7952 aanmeldingen mag het duidelijk zijn dat niet iedereen die geneeskunde wil gaan studeren ook geneeskunde kán gaan studeren. Er moet dus wel een selectie plaatsvinden.

Voor 2017 werd dit door de overheid geregeld en gebeurde dit voornamelijk aan de hand van een loting: afhankelijk van de behaalde cijfers op de middelbare school kwam je in een bepaalde poule terecht. Binnen de hoogste poules werden meer studenten toegelaten dan binnen de laagste. Iedere potentiële student kreeg een getal toegekend. Hoe hoger je nummer, hoe meer kans je had om te worden toegelaten.

Toetsdag

Sinds 2017 is deze manier van selecteren afgeschaft. Nu gebeurt de selectie voor de opleiding geneeskunde decentraal: de manier van selecteren wordt door de acht geneeskundefaculteiten in Nederland zelf bepaald en verschilt per universiteit.

Wie bijvoorbeeld aan de Universiteit van Amsterdam geneeskunde wil studeren, moet drie toetsen komen maken. Aan de Vrije Universiteit in Amsterdam is gekozen voor een voorselectie aan de hand van het curriculum vitae van scholieren, waarna de hoogst scorende scholieren worden uitgenodigd voor de tweede ronde, die bestaat uit een collegedag en een toetsdag. In Leiden kiest de universiteit – naast het maken van een toets – ook nog voor beoordeling op basis van sollicitatiegesprekken.

Natuurlijk moeten universiteiten selecteren: er kunnen niet ineens drie keer zoveel studenten in de collegezaal. Maar door op deze manier te selecteren zullen scholieren zich al vroeg willen onderscheiden om meer kans te maken om toegelaten te worden tot de opleiding van hun voorkeur.

Ze proberen hogere eindcijfers te halen, volgen een bijspijkercursus en nemen bijvoorbeeld een bijbaantje in de zorg. Een scholier met twee artsen als ouders zal makkelijker zo’n bijbaantje kunnen krijgen of mag misschien wel meewerken aan een medisch onderzoek.

Daarnaast hebben niet alle scholieren de financiële mogelijkheid om gebruik te maken van een bijspijkercursus, blijkt uit onderzoek uit 2018 door Nijmeegse onderzoekers in opdracht van ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Is dit echt de manier waarop we willen selecteren?

Prestatiedruk

Daarbij is het nog maar de vraag of iemand met hoge cijfers op de middelbare school – het criterium bij de VU – ook per definitie een goede arts wordt. Onderzoek in 2017 door de Groningse onderzoeker Nienke Schripsema liet zien dat studenten die waren ingeloot, niet slechter presteerden of langer over hun studie deden dan studenten die via de decentrale selectie een plek hadden gekregen.

Daarnaast wordt door deze manier van selecteren een cultuur gecreëerd waarin moeten presteren en onderscheiden centraal staat. Dit ontstaat al voor aanmelding van de studie die voortvloeit in de rest van de opleiding. Bijbaantjes binnen de zorgsector worden verwacht, meewerken aan onderzoek, deelnemen aan commissies en het volgen van extracurriculaire vakken zijn enkele voorbeelden hiervan. Het gevolg? Burn-outs die op de loer liggen.

De kansen moeten voor iedereen gelijk worden, extra kosten maken is onnodig en er moet geen extra druk op de scholieren worden gelegd. Het is tijd om de decentrale selectie af te schaffen. Het is tijd dat er een volledig on­gewogen loting komt waarbij iedere scholier – ongeacht eindexamencijfers of nevenactiviteiten – evenveel kans krijgt om tot de opleiding geneeskunde te worden toegelaten.

Sanne Vrijlandt, Derdejaarsstudent geneeskunde aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden