Met inzet van techniek kunnen haringen in immense hoeveelheden worden gevangen.

Opinie

‘Vlees en vis? Elke kilo broeikasgassen die wordt uitgestoten is er één te veel’

Met inzet van techniek kunnen haringen in immense hoeveelheden worden gevangen.Beeld Getty Images/iStockphoto

Is het eten van vis en vlees nou écht zo slecht voor het klimaat? Jazeker, schrijft Armanda Govers, milieu-jurist en directeur van stichting Even Geen Vlees. 

Laatst was ik in De Balie in Amsterdam bij een debat over vlees. Imke de Boer, hoogleraar dierlijke productiesystemen aan de universiteit van Wageningen, was uitgenodigd om uitleg te komen geven over het duurzame aspect. Zij benadrukte telkens dat veganisme een ethisch standpunt is, maar vanuit milieuperspectief niet het meest optimale. Het is gezien haar specialisme logisch dat ze dit standpunt inneemt, maar het klopt niet.

Het klimaatpanel van de VN, het IPCC, heeft in een rapport over klimaatverandering en landgebruik geconcludeerd dat een veganistisch eetpatroon het duurzaamste is.

Cruciaal hierbij is het landgebruik. Als we de landbouwgrond die we nu gebruiken voor vee wereldwijd zouden laten verwilderen, zou een grondgebied ter grootte van Afrika weer natuur worden.

Dit resulteert in een opname van 8,1 gigaton CO2 per jaar gedurende meer dan honderd jaar. Dat is ongeveer vijftien procent van de totale hoeveelheid broeikasgassen die wereldwijd per jaar wordt uitgestoten. Nu compenseert de begroeiing op land 25 procent van de CO2-uitstoot, maar dat zou dan dus 40 procent kunnen worden. Daarnaast valt in zo’n scenario ook de CO2-uitstoot van de veehouderij weg, ongeveer 15 procent van de totale wereldwijde uitstoot. Het IPCC concludeert in zijn rapport niet voor niets dat een diervrij eetpatroon de grootste winst oplevert voor het klimaat.

Versnelde opwarming

En dat is wat we keihard nodig hebben. Elke kilo broeikasgassen die wordt uitgestoten is er een te veel. Het IPCC stelt vast dat bij meer dan 450 deeltjes CO2 in een miljoen deeltjes lucht de wereldwijde temperatuur zeer waarschijnlijk met twee graden Celsius zal opwarmen.

En dan is de kans groot op onomkeerbare positive climate feedbacks: zogeheten positieve klimaatterugkoppelingen waardoor de opwarming van de aarde versnelt, zoals de smeltende permafrost en het afstervende Amazonewoud door droogte.

Hierdoor komen grote hoeveelheden broeikasgas vrij. Doordoor zal de opwarming van de aarde nog meer versnellen, wat extreme omstandigheden tot gevolg gaat hebben. Op dit moment zitten er bijna 415 deeltjes CO2 in een miljoen deeltjes lucht. De afgelopen jaren is dit CO2-gehalte in onze atmosfeer gestegen met 3,5 deeltjes CO2 per jaar.

Als we nog tien jaar zo doorgaan, verandert onze aarde in een voor mens, dier en plant vijandige planeet.

Uitstoot in kweekbassins

Vis kunnen we wel eten, want daar is geen land voor nodig, zeggen sommige mensen. Van de totale visproductie is ongeveer 46 procent afkomstig uit kweekbassins. Maar over kweekbassins concludeert Oxford University dat die door de rottende uitwerpselen van vissen soms nog meer methaan per kilo vis uitstoten dan bij koeien het geval is. Dat is dus niet zo best voor het klimaat.

Wilde vis legt daarentegen juist CO2 vast in de bodem. De zwaardere deeltjes in de ontlasting van de vissen, en uiteindelijk ook in hun eigen skeletten, zakken naar de zeebodem. De aldus vastgelegde CO2 blijft daar honderden jaren in zitten.

Een gemiddelde walvis onttrekt op deze manier evenveel CO2 als 1500 bomen in een jaar. Al met al compenseren de oceanen zo’n 30 procent van de wereldwijde uitstoot. En dat zou nog meer kunnen zijn als we vissen gewoon hun werk zouden laten doen, in plaats van dat we ze massaal opvissen.

Wanneer nemen we nou eens aan dat dieren niet onze beste bron zijn voor voedsel? Als we dat accepteren, kan ons voedselsysteem klimaatvriendelijk worden.

Het kan: de vervangende producten en nieuwe kweekvleestechnieken zijn er al. Het is nu een kwestie van opschalen en dooront­wikkelen. Als wij een mens op de maan kunnen zetten, dan kunnen we zeker het dier uit de voedselketens innoveren. 

Armanda Govers. Milieu-jurist en directeur van stichting Even Geen Vlees.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden