Marcel Levi Beeld Artur Krynicki

Van oude ziektes, de dingen die voorbijgaan

Plus Marcel Levi

In het begin van de 19de eeuw was er opeens een grote groep vrouwen met klachten van slapeloosheid, geregeld flauwvallen, agitatie, buikpijn en andere, vaak nogal vage, klachten. Franse artsen schreven de symptomen toe aan een ‘opstandige baarmoeder’ en noemden de ziekte daarom hysterie, naar de Griekse vertaling van baarmoeder. In ziekenhuis La Salpêtrière in Parijs steeg het aantal opnames met deze diagnose tot meer dan 15 procent van het totaal. Net zo onverwacht als de ziekte was opgedoken, verdween ze na enkele jaren weer, eveneens op onverklaarbare wijze.

Dat gebeurt wel vaker met ziektes, zeker als ze niet duidelijk omschreven zijn of als er geen duidelijke oorzaak aan te tonen is. Herinnert u zich nog het regiment secretaresses en andere computerwerkers die geplaagd werden door ‘repetitive strain injury’ (RSI) ofwel de muisarm? Het leidde tot aanzienlijk ziekteverzuim, ingewikkelde polsspalken en door de arbodienst verplicht gestelde cursussen om verantwoorder met de computermuis om te gaan. Hele fysiotherapiepraktijken konden worden gefinancierd met de therapie voor deze ernstige aandoening. En plotseling was die vrijwel volledig verdwenen. Zomaar, zonder dat er verder ook maar iets was veranderd. In een laatste stuiptrekking probeerden de experts nog de naam te veranderen in ‘CANS’, een afkorting die staat voor het veelzeggende ‘complaints arm neck shoulder’, maar het mocht niet baten.

Een andere interessante epidemie was bekkeninstabiliteit tijdens de zwangerschap, die wel bij meer dan 50 procent van de zwangeren kon worden gediagnosticeerd. Het leidde tot massa’s vrouwen die tijdens en na hun zwangerschap eigenlijk alleen nog maar languit konden liggen – en er was geen goede therapie.

Het behoeft geen betoog dat zwangerschap een flinke tol kan vragen van het vrouwelijke bekken, maar de ernstige en invaliderende bekkeninstabiliteit is heden ten dage op wonderbaarlijke wijze bijna helemaal zoekgeraakt.

En zo komen en gaan op raadselachtige wijze mysterieuze ziektes die grote groepen mensen plagen, die veel aandacht krijgen en die vervolgens zomaar uit de mode raken. Of het nu ADHD is, burn-out of een whiplash. Tegenwoordig kun je je bijna niet meer op school vertonen als je niet een of andere vorm van voedselallergie hebt en het valt te verwachten dat dit over een paar jaar ook weer als sneeuw voor de zon zal zijn ­verdwenen. Staat de chronische ziekte van Lyme hetzelfde lot te wachten?

Dat mensen die lijden aan deze aandoeningen worden geplaagd door lichamelijke klachten, dat staat buiten kijf. En dat de medische wetenschap niet alles kan verklaren, is ook geen nieuws. De onbedwingbare behoefte om overal een etiketje op te plakken, soms aangemoedigd door charlatandokters en andere gelukzoekers die hier handig een slaatje uit weten te slaan, leidt alleen maar tot pseudo-erkenning van onverklaarde klachten. Het helpt niemand echt.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden