Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

Van kunst kun je nooit de absolute waarde vaststellen

Plus Theodor Holman

Gedoe over een konijn, eigenhandig in elkaar geknutseld door Jeff Koons en voor 91 miljoen dollar verkocht. ‘Dat is het hoogste bedrag dat ooit voor het werk van een ­levende kunstenaar is betaald,’ schrijft Teletekst.

Als je dit al over hebt voor een sculptuur van een konijn, hoeveel is dan een echt konijn waard?

Toch is het kleinburgerlijk om schande te spreken over een bedrag dat men voor een kunstwerk heeft betaald, ook al vind je dat kunstwerk zelf waardeloos.

Natuurlijk, voor dat geld kun je veel kinderen en ouderen van hun ziekten afhelpen, of je kunt er buurten van opknappen en arme kunstenaars mee helpen, maar dat laat onverlet dat zo’n gigantisch bedrag niet onrechtvaardig is en ook niet moreel verderfelijk.

Er zijn zaken, zoals in de kunst, waarvan je nooit de absolute waarde kunt vaststellen. Wat is de waarde van een gedicht? Of van het werk van Reve? Of van de cellosuites van Bach? Dat is onmeetbaar. Wat onmeetbaar is valt daarom ook niet in geld uit te drukken. Hoeveel euro kost de liefde? Als je verliefd bent, heb je wel meer over dan 91 miljoen dollar om de liefde van je leven voor altijd te verleiden. (Of is dit te romantisch van mij?)

Als je 91 miljoen dollar voor een kunstwerk te veel geld vindt, dan ligt dat altijd aan degene die dat geld wil betalen, niet aan het kunstwerk. Een kunstwerk op zichzelf is niet rechtvaardig of onrechtvaardig, moreel of immoreel – misschien straalt het dat uit, of wil het ons daarop wijzen, maar dat is iets anders.

De overheid mag zich met de waarde van kunstwerken nooit bemoeien.

Het is iets wat Theo van Gogh me duidelijk heeft gemaakt.

Hij kon smakelijk vertellen hoe erg hij het vond dat de Van Goghcollectie in een museum werd ondergebracht. “Had ik nog maar één schilderijtje van oom Vincent gehad, dan had ik dat verkocht en tot in lengte van jaren films kunnen maken.”

Dat was ironie. Anders gezegd: hij meende deze uitspraak, maar ook weer niet. Hij vond het belachelijk dat er een Japanner was die voor een gigantisch bedrag ‘de zonnebloemen’ had gekocht, maar dat er ook een speciaal museum voor werd gebouwd, vond hij geweldig.

Er zijn kunstwerken waarvoor ik, als ik het geld had, ook 91 miljoen wil betalen. Mijn vrouw geschilderd door Rembrandt, bijvoorbeeld.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden