Ruben Koops. Beeld Artur Krynicki
Ruben Koops.Beeld Artur Krynicki

Van Doorninck heeft het tij mee, maar let op de biomassavalkuil

PlusRepubliek Amsterdam

Je moet het maar durven. Deze week meldde wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) dat Amsterdam achterloopt bij het behalen van de klimaatdoelstellingen. Al in 2025, dat is een keer knipperen met de ogen in klimaatplanningen, loopt de stad achter op schema. Amsterdam heeft dan geen 5 procent CO2-reductie behaald, zoals de bedoeling was, maar zelfs een paar procent hogere uitstoot vergeleken met 1990. Hoe de achterstand precies ontstaan is blijft vaag, iets met ingewikkelde berekeningen die opnieuw zijn gedaan.

Van Doorninck was nog duidelijker over de oplossing voor de achterstand: meer doen tegen klimaatverandering. Een gewaagd standpunt, gezien de grote maatschappelijke onrust rond dit thema. Ik denk aan het verzet tegen de opening van biomassacentrales in Westpoort (2020) en Diemen (mogelijk), de boosheid om de komst van 17 windmolens ter hoogte van IJburg en Noord en de weerstand bij het aardgasvrij maken van wijken zoals de Van der Pekbuurt.

Het is misschien vanwege deze onrust dat Van Doorninck niet al meteen extra windmolens of meer aardgasvrije wijken aankondigde om de achterstand in te lopen. De suggesties die ze wel deed, zoals ondergrondse CO2-opslag, geothermie en aquathermie zijn futuristisch en leveren de komende jaren geen reductie op.

Maar door de woedende IJburgers, de sceptische Noorderlingen en de boze oppositiepartijen in de raad zou je bijna vergeten dat veruit de meeste Amsterdammers enorme voorstanders zijn van de energietransitie. Vorig jaar steeg die steun zelfs nog een beetje, van 75 naar 78 procent van de inwoners die de overstap naar duurzame energie een goede zaak vindt. Dat staat in een nieuw onderzoek van OIS naar de draagvlak achter het klimaatbeleid, dat Van Doorninck deze week ook naar de raad stuurde. Een ander belangrijk percentage hierin is dat 21 procent van de respondenten in 2020 positiever is gaan denken over duurzame energie (9 procent negatiever). De voorstanders worden dus steeds zekerder van hun zaak.

Ook over windmolens zijn Amsterdammers razend enthousiast. Natuurlijk, in de zoekgebieden waar mogelijk nieuwe turbines moeten komen zijn dat er beduidend minder, maar zelfs hier vindt 56 procent de bijplaatsing van windmolens een goede zaak (30 procent juist niet).

Kortom, Van Doorninck heeft de meerderheid van de stad aan haar kant, hoe hard de publicitaire tegenwind ook waait. De demografie van Amsterdam verandert ook in haar voordeel. Steeds jonger, steeds hoogopgeleider en daarmee steeds klimaatbewuster. Waarom zou deze wethouder nog pogingen doen om de geringe groep sceptici te overtuigen, uiteindelijk beweegt de boel haar kant op?

Er is echter ook een valkuil zichtbaar in het klimaatonderzoek, om precies te zijn in het hoofdstuk over biomassa. Tussen 2019 en 2020 daalde het aantal mensen dat de verbranding van biomassa duurzaam noemde met 23 procent. De aanhoudende felle discussie over de komst van een biomassacentrale in Diemen moet hierbij een rol hebben gespeeld. Of de argumenten tegen die centrale nu correct zijn of niet, het constante gebeuk op dit onderwerp heeft een duidelijk negatief effect op de publieke opinie.

Dit illustreert het risico voor Van Doorninck. Als het bij biomassa kan, kan de publieke opinie ook bij windenergie of de aardgasvrije stad zo weer omslaan, naarmate tegenstanders harder tekeer gaan tegen die maatregelen.

Bij fel verzet is de impuls van bestuurders vaak om de toon te matigen, en de ambities te verlagen waardoor tegenstanders ruimte krijgen om nog meer mensen te overtuigen. Maar als Van Doorninck de steun voor de energietransitie wil behouden moet ze misschien juist duidelijker zijn. Over de gevaren die de stad volgens haar loopt, en de consequenties die ze vreest.

Dat Van Doorninck durft te zeggen dat er meer moet gebeuren is dapper. Maar het zou voor iedereen duidelijker zijn als de achterstand concreet wordt gemaakt. Die achterstand in 2025, hoeveel extra windmolens betekent dat, hoeveel meer aardgasvrije wijken, of hoeveel meer zonnepanelen om de doelen wel te halen? Doelen stellen kan elke politicus, in het behalen van doelen onderscheiden de groten zich van de kleintjes.

Politiek verslaggever Ruben Koops belicht in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden